Uchwała
Nadzwyczajnego Zgromadzenia Izby Adwokackiej w Wałbrzychu
podjęta w dniu 27 lutego 2010 roku

My, adwokaci zebrani na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Izby Adwokackiej w Wałbrzychu, oświadczamy, iż Założenia do projektu ustawy o zawodzie adwokata, a także projekty ustaw, które mają regulować świadczenie pomocy prawnej w naszym kraju, w proponowanych przez Ministra Sprawiedliwości kierunkach, są sprzeczne z dobrze pojętym interesem obywateli Polski korzystających z pomocy prawnej. Przyjęcie projektowanej ustawy o zawodzie adwokata i świadczeniu pomocy prawnej stoi w ewidentnej kolizji z zasadami określonymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przede wszystkim zaś z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego i zasadą zaufania obywatela do organów władzy państwowej.

Oceny tej nie zmienia fakt, iż w dniu 17 lutego 2010 roku Minister Sprawiedliwości przedstawił swoje stanowisko, z którego wynika, iż prace nad zmianą ustawy o zawodzie adwokata ulegają zawieszeniu. Nie oznacza to bowiem odejścia od tego zamiaru. Proponowane zmiany uzasadniane są w sposób ewidentnie populistyczny, zawierają deklaracje ideowe i rozmijające się z ich rzeczywistym celem.

Unifikacja zawodów adwokata i radcy prawnego, dokonywana w drodze arbitralnego rozstrzygnięcia ustawowego, narusza przepisy artykułu 17 Konstytucji RP, który stanowi, iż: „W drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody  zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony”.

Na tle treści cytowanego artykułu wręcz karykaturalnie brzmi uzasadnianie zmian, ujęte w projektowanych założeniach, że mają one na celu: „wzmocnienie niezależności adwokatury”, czy też „ograniczenie kosztów społecznych jakie niesie za sobą odrębne funkcjonowanie dwóch zawodów”! Odwoływanie się do argumentów tej natury fałszuje w opinii społecznej prawdziwy stan rzeczy, albowiem oczywistym jest, iż oba samorządy same się finansują.

Proponowane zmiany nie tylko że nie wzmacniają niezależności adwokatury, ale wręcz ją ubezwłasnowolniają!

Siłą adwokatury poza innymi ważnymi elementami jest jej samorządność. Zmiany ujęte w założeniach ograniczają uprawnienia samorządowe adwokatury skutkując równocześnie naruszeniem konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego prawem podmiotowym, podlegającym tej ochronie jest prawo istnienia zawodu adwokata, prawo funkcjonowania samorządu zawodu zaufania publicznego, prawo wykonywania tego zawodu przez każdego z członków korporacji w kształcie takim w jakim zawód ten został powołany oraz prawo każdego z członków palestry do tytułu adwokata.

Ograniczenie lub pozbawienie praw nabytych jest dopuszczalne tylko w sytuacjach nadzwyczajnych, a w tym przypadku żadne szczególne, nadzwyczajne sytuacje nie zachodzą! Rażącym naruszeniem artykułów 21 i 64 Konstytucji RP jest pozbawienie Adwokatury jej dotychczasowego majątku materialnego, a także dorobku niematerialnego, wypracowanego własnym staraniem kolejnych pokoleń adwokatów, ich tradycji i historii.

Oceniając założenia do projektu ustawy, należałoby stwierdzić, że jakkolwiek ów nowo planowany zawód miałby się nazywać zawodem adwokata, to jednak, biorąc pod uwagę proponowane uregulowania, stwierdzić należy, iż wypacza tradycję i zasady wykonywania tego zawodu, jak również zawodu radcy prawnego. W istocie bowiem projekt zakłada powołanie nowego zawodu, zajmującego się świadczeniem pomocy prawnej.

Tym samym należy uznać, że chodzi o likwidację tych dwóch zawodów i wprowadzenie w ich miejsce nowego.

Trafność takiego wnioskowania ma swoje uzasadnienie w normach prawa cywilnego, zgodnie z którymi połączenie dwóch osób prawnych, związane z reorganizacją, powoduje ustanie osoby prawnej.

Unifikacja zawodów: adwokata i radcy prawnego wprowadza chaos albowiem tworzy dwie kategorie „adwokatów”, jedną o pełnych uprawnieniach i drugą o ograniczonych kompetencjach.

Potencjalni odbiorcy usług prawniczych będą zatem mieli nieczytelny obraz czy osoba o tytule zawodowym ,,adwokat” może pełnić funkcje np. obrońcy czy też nie?!

Wprowadzenie sądowego postępowania dyscyplinarnego dla adwokatów spowoduje powstanie znacznych kosztów związanych z funkcjonowaniem takich sądów, a przede wszystkim pozbawia samorząd adwokacki jednej z jego prerogatyw, jaką jest samorządowe postępowanie dyscyplinarne.

Niebywałym wręcz jest bardzo szeroki zakres sytuacji, w których, „założenia” przewidują uchylenie tajemnicy zawodowej, będącej istotą i filarem relacji adwokat-klient, a co za tym idzie gwarancją bezpieczeństwa prawnego klienta.

Konkludując, uważamy, iż dokonanie połączenia obu zawodów adwokata i radcy prawnego bez zgody ich samorządów, są dalece posuniętą ingerencją w ich prawa, a wręcz zamachem na samorządność.

Nie negując możliwości czy nawet konieczności zmian czy reform co do form wykonywania zawodów zaufania publicznego, uważamy, iż powinno się to odbywać przy pełnym uwzględnieniu opinii samorządów, a także ich aktywnym udziale w procesie tworzenia tych zmian.

Zgromadzenie naszej izby apeluje do Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Adwokatury, zwołanego na dzień 6 marca 2010 r., a także do Naczelnej Rady Adwokackiej i wszystkich Okręgowych Rad Adwokackich o podjęcie wszelkich możliwych działań zmierzających do obrony adwokatury przed zamachem na jej samorządność i suwerenność.

Przewodniczący Nadzwyczajnego Zgromadzenia             

Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Wałbrzychu