Ściślejszy nadzór ministra

Minister sprawiedliwości będzie sprawdzać wszystkie uchwały samorządów prawniczych, a bezprawne - zaskarżać do Sądu Najwyższego

Rząd przyjął wczoraj projekt zmian w przepisach regulujących funkcjonowanie samorządów adwokackiego, radcowskiego i notarialnego. Oprócz rozwiązań, które mają poprawić skuteczność kontroli nad przestrzeganiem prawa przez władze korporacji, projekt zawiera propozycje ujednolicenia postępowań dyscyplinarnych.

Minister na straży

Autorem projektu jest minister sprawiedliwości, który chce wzmocnić swój nadzór nad organami prawniczych samorządów, ponieważ wykonują one zadania publiczne. Chodzi mu, jak czytamy w uzasadnieniu, o zapobieganie wykraczaniu przez nie poza sferę uprawnień korporacji oraz działaniom nieprzewidzianym przez prawo. Zaproponowane rozwiązania, zdaniem ministra, nie zmieniają przysługujących dziś organom samorządów kompetencji, a zatem nie ograniczają ani nie naruszają ich konstytucyjnego obowiązku sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu.

Uchwały pod lupą

Projekt przewiduje, że zarówno krajowe władze samorządów, jak i rady oraz izby okręgowe będą musiały przesyłać ministrowi odpis każdej swojej uchwały w ciągu 21 dni od jej podjęcia. Minister zaś miałby trzy miesiące na zaskarżenie do Sądu Najwyższego uchwały, która jego zdaniem jest bezprawna (dziś ma sześć miesięcy na wystąpienie do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznej z prawem uchwały najwyższych władz korporacji).

Proponuje się też rozszerzyć dzisiejsze możliwości wnoszenia odwołań od uchwał ciał samorządowych podejmowanych w sprawach indywidualnych w I instancji (np. w adwokaturze od uchwały rady okręgowej najpierw przysługiwałoby odwołanie do prezydium Rady Naczelnej, a dalej - do ministra sprawiedliwości, zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego).

Zgodnie z propozycjami poprawienia procedur dyscyplinarnych wobec członków korporacji prawniczych minister miałby prawo wnieść odwołanie od każdego orzeczenia kończącego postępowanie. Dziś może tylko wnieść kasację do Sądu Najwyższego od orzeczenia II instancji. W myśl ogólnej zasady w kwestiach nieuregulowanych ustawą do spraw dyscyplinarnych stosowane byłyby odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego.

Aplikacje jeszcze po staremu

Wczoraj Sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, rozpatrując projekt innej zmiany ustawy dotyczącej zawodów prawniczych, przyjęła, że aplikanci adwokaccy, radcowscy i notarialni, którzy zostali wpisani na listy aplikantów przed wejściem w życie ubiegłorocznej nowelizacji ustaw korporacyjnych (przed 10 września 2005 r.), będą mogli zdawać egzamin zawodowy na starych zasadach, czyli przed komisjami samorządowymi.

Propozycje te Sejm będzie głosował jeszcze w tym tygodniu.

Ireneusz Walencik

źródło: Rzeczpospolita, 19.07.2006