Wprowadzenie urzędowego cennika za usługi adwokatów i radców prawnych - taki pomysł rozważa Ministerstwo Sprawiedliwości. Zaniepokojeni prawnicy mówią, że byłoby to ograniczenie wolności gospodarczej

Ministerstwo chce, żeby honoraria prawników były niższe. Tańsze usługi byłyby dostępniejsze dla potrzebujących pomocy prawnej. Nad propozycjami zmian pracują urzędnicy MS.

Jedna z wersji roboczych wypłynęła z ministerstwa i zbulwersowała prawników. - To tylko pomysł, nic nie jest przesądzone - uspokajają urzędnicy. Klienci byliby z pewnością zadowoleni, ale pojawiają się wątpliwości prawne.

Maksymalne opłaty prawem ustalone

Co więc wymyślili urzędnicy MS? Projekt zmian w prawie o adwokaturze i ustawie o radcach prawnych przewiduje m.in., iż określone w umowie prawnika z klientem wynagrodzenie nie mogłoby być wyższe od kwotowo ustalonej tzw. stawki ostatecznej za konkretną usługę powiększonej o zwrot wydatków. Te zaproponowane stawki są w wielu wypadkach niższe od dziś pobieranych przez adwokatów czy radców. Za doradztwo prawne zaś stawka za godzinę pracy nie mogłaby przekroczyć 30 proc. płacy minimalnej, czyli około 300 zł za godzinę. To najbardziej bulwersuje prawników pracujących w kancelariach obsługujących przedsiębiorstwa, gdzie często stawka wynosi 300 euro za godzinę.

Adwokat czy radca, przyjmując sprawę od klienta, mógłby pobrać zaliczkę (opłatę wstępną) w wysokości 1/3 stawki ostatecznej, nie więcej niż 1000 zł. Resztę dostawałby po zakończeniu zlecenia. Wynagrodzenie za usługi prawnicy otrzymywaliby na rachunek bankowy, a w gotówce tylko do 250 zł, z tym że pobraną kwotę w ciągu trzech dni trzeba byłoby wpłacić na konto. Innym obowiązkiem prawnika byłoby prowadzenie księgi czynności rejestrującej klientów, umowy z nimi oraz otrzymane wynagrodzenia. Te rejestry przekazywane byłyby do urzędów skarbowych. Adwokaci i radcowie składaliby też oświadczenia dotyczące ich majątku, weryfikowane następnie przez aparat fiskusa.

Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej Stanisław Rymar z lekka bagatelizuje zaproponowane rozwiązania. - To dopiero roboczy projekt - mówi spokojnie. - Zawiera niepraktyczne i nierealne propozycje. Na przykład ograniczenie wynagrodzenia za godzinę pracy adwokata byłoby sprzeczne z interesem ekonomicznym Polski. Przecież wówczas zlecenia na obsługę prawną od firm dla międzynarodowych sieciowych kancelarii będą szły za granicę.

Jego zdaniem ograniczanie cen wolnorynkowych byłoby sprzeczne z zasadami konkurencji obowiązującymi w Unii Europejskiej. - Pomysł urzędowego ustalania cen oznaczałby odejście od zasady ustalania wynagrodzenia w umowie z klientem, a więc od zasady swobody umów - ocenia Stanisław Rymar. Płacenie z góry niewielkich zaliczek, a reszty zapłaty dopiero po sprawie, doprowadziłoby - według niego - do tego, że część prawników żyłaby ze ściągania od niesolidnych klientów honorariów niezapłaconych innym. - To nieprzemyślane koncepcje - mówi szef samorządu adwokackiego. Zaskoczenia nie kryje także Władysław Lewandowski, sekretarz Krajowej Rady Radców Prawnych. - Taka regulacja działalności osób wykonujących wolny zawód byłaby dziwna - mówi. - To byłoby wbrew wolności gospodarczej. Wszystkie zaproponowane rozwiązania w sumie uczyniłyby z nas kogoś na kształt funkcjonariuszy państwowych.

Także on podkreśla, że urzędowe stawki porad i usług prawnych uderzyłyby w duże kancelarie prawnicze, które pracują za poważne pieniądze, ale nad dużymi i poważnymi projektami. - Nasz samorząd nie zaakceptuje takich nie do końca przemyślanych rozwiązań - mówi Władysław Lewandowski.

Minister się dystansuje

- To bardzo wstępny projekt, właściwie koncepcja i za wcześnie mówić o konkretnych końcowych rozwiązaniach - tak odniósł się wczoraj minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro do projektu, który wypłynął z ministerstwa. Potwierdził jednocześnie, że trwają prace nad tym, jak „wprowadzić zasady przyzwoitości, jeśli chodzi o honoraria adwokackie”, bo leży to w interesie publicznym.

IRENEUSZ WALENCIK

źródło: Rzeczpospolita, 11.10.2006

pobierz i przeczytaj projekt ustawy