PROJEKT 7 marca 2006 r.
Ustawa
z dnia ............................……2006 r.
o postępowaniu dyscyplinarnym wobec osób wykonujących niektóre zawody prawnicze1)
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1. Ustawa określa zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego
oraz wykonania kar dyscyplinarnych wobec:
1) sędziów i asesorów sądów powszechnych;
2) prokuratorów i asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury;
3) sędziów sądów powszechnych i prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w stanie spoczynku;
4) adwokatów i aplikantów adwokackich;
5) radców prawnych i aplikantów radcowskich;
6) komorników sądowych, asesorów i aplikantów komorniczych;
7) notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych.
Art. 2. Podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej i kary dyscyplinarne wymierzane wobec osób, o których mowa w art. 1, określają przepisy regulujące pełnienie danej służby lub wykonywanie danego zawodu.
Art. 3. 1. Przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego następuje
z upływem trzech lat od chwili czynu.
2. W zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej za wykroczenie, przedawnienie dyscyplinarne następuje jednocześnie z przedawnieniem przewidzianym dla wykroczeń.
3. Jeżeli przewinienie dyscyplinarne zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane
w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553,
z późn. zm. 2)).
Rozdział II
Sądy Dyscyplinarne
Art. 4. Sądami dyscyplinarnymi właściwymi do orzekania w sprawach dyscyplinarnych osób, o których mowa w art. 1, są :
1) w pierwszej instancji – sądy apelacyjne;
2) w drugiej instancji - Sąd Najwyższy.
Art. 5. 1. Do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych w pierwszej instancji
w sądach apelacyjnych tworzy się wydziały dyscyplinarne.
2. Do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych w pierwszej instancji właściwym miejscowo sądem dyscyplinarnym jest dla:
1) sędziów i asesorów sądów powszechnych, prokuratorów i asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz sędziów sądów powszechnych i prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w stanie spoczynku
– sąd dyscyplinarny właściwy ze względu na miejsce pełnienia służby;
2) adwokatów i aplikantów adwokackich, radców prawnych i aplikantów radcowskich, notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych
oraz komorników, asesorów i aplikantów komorniczych
– sąd dyscyplinarny, w którego obszarze właściwości ma siedzibę rada albo izba, której jest on członkiem.
3. Do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych w pierwszej instancji sędziów sądów apelacyjnych i okręgowych, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny, wyznaczony
na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
Art. 6. 1. Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie trzech sędziów.
2. Do orzekania w sądzie dyscyplinarnym są uprawnieni wszyscy sędziowie danego sądu, z wyjątkiem prezesa i wiceprezesów sądu.
3. Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji może orzekać na sesjach wyjazdowych
w sądzie apelacyjnym albo okręgowym, w obszarze właściwości którego obwiniony zajmuje stanowisko służbowe lub w obszarze którego ma siedzibę rada albo izba, której jest on członkiem, chyba że sprzeciwia się temu dobro wymiaru sprawiedliwości.
Art. 7. 1. Przewodniczącego składu orzekającego sądu dyscyplinarnego wyznacza się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu orzekających w sprawach karnych, ułożonej w porządku alfabetycznym.
2. Pozostałych członków składu orzekającego wyznacza się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu, ułożonej w porządku alfabetycznym.
3. Odstępstwo od kolejności, o której mowa w ust. 1 i 2, jest dopuszczalne tylko
w formie pominięcia sędziego z powodu choroby lub innej ważnej przeszkody, co należy zaznaczyć w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy.
Art. 8. 1. Sądy dyscyplinarne rozpoznają także inne sprawy przekazane do ich właściwości na mocy odrębnych przepisów.
2. Do rozpoznawania spraw, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Rozdział III
Strony postępowania dyscyplinarnego
Art. 9. 1. Stronami postępowania dyscyplinarnego są Prokurator Dyscyplinarny albo zastępca Prokuratora Dyscyplinarnego i obwiniony.
2. Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród osób wymienionych w art. 1,
z wyjątkiem aplikantów.
Art. 10. 1. Oskarżycielami w postępowaniu dyscyplinarnym są Prokurator Dyscyplinarny i jego zastępcy.
2. Prokurator Dyscyplinarny i jego zastępcy w zakresie wykonywania swoich zadań są niezależni.
3. Prokuratora Dyscyplinarnego i jego zastępców powołuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego spośród prokuratorów Prokuratury Krajowej lub prokuratury apelacyjnej, za ich zgodą, na wniosek Prokuratora Generalnego, po uzyskaniu opinii Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym.
4. Powołując zastępcę Prokuratora Dyscyplinarnego, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wyznacza sąd dyscyplinarny, przy którym będzie on wykonywał swoje zadania.
5. W przypadku powołania do pełnienia funkcji Prokuratora Dyscyplinarnego albo zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego, Prokurator Generalny deleguje prokuratora
do pełnienia tych obowiązków na zasadach określonych w przepisach o prokuraturze. Delegowanie ustaje z dniem odwołania z pełnionej funkcji.
6. Funkcji Prokuratora Dyscyplinarnego lub zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego nie można łączyć z pełnieniem innych funkcji w prokuraturze.
Art. 11. 1. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, na wniosek Prokuratora Generalnego, odwołuje Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcę jeżeli :
1) zrzekł się stanowiska prokuratora lub funkcji Prokuratora Dyscyplinarnego;
2) utracił kwalifikacje do zajmowanego stanowiska;
3) stan zdrowia uniemożliwia mu lub znacznie utrudnia wykonywanie obowiązków;
4) przechodzi w stan spoczynku.
2. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może odwołać Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcę jeżeli :
1) nie wywiązuje się z powierzonych zadań;
2) zachodzą przesłanki do zawieszenia w czynnościach służbowych prokuratora.
Art. 12. 1. Prokurator Dyscyplinarny wykonuje swoje zadania przy Ministrze Sprawiedliwości - Prokuraturze Generalnym. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny zapewnia warunki działania Prokuratorowi Dyscyplinarnemu.
2. Zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego wykonują swoje zadania przy sądach dyscyplinarnych pierwszej instancji. Prezesi sądów apelacyjnych zapewniają warunki działania zastępcom Prokuratora Dyscyplinarnego.
Art. 13. 1. Prokurator Dyscyplinarny i jego zastępcy, jeżeli przemawia za tym liczba prowadzonych postępowań dyscyplinarnych, mogą wykonywać swoje zadania przy pomocy prokuratorów delegowanych do wykonywania czynności
w postępowaniach dyscyplinarnych przez Prokuratora Generalnego, na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego, na zasadach określonych w przepisach o prokuraturze.
2. Prokurator Dyscyplinarny i jego zastępcy mogą powierzyć prokuratorom,
o których mowa w ust. 1, przeprowadzenie czynności w postępowaniu dyscyplinarnym,
z wyjątkiem czynności wymagających wydania postanowienia.
Art. 14. 1. Prokurator Dyscyplinarny sprawuje nadzór nad działalnością zastępców Prokuratora Dyscyplinarnego oraz prokuratorów delegowanych
do wykonywania czynności dyscyplinarnych przez :
1) ocenę sprawności prowadzonych postępowań lub czynności dyscyplinarnych;
2) wgląd w prowadzone czynności dyscyplinarne;
3) uchylanie zarządzeń niezgodnych z prawem oraz naruszających sprawność postępowań lub z innych powodów niecelowych;
4) żądanie na piśmie wyjaśnień lub usunięcia skutków stwierdzonych uchybień.
2. Prokurator Dyscyplinarny jest uprawniony do przejęcia każdej sprawy prowadzonej przez swojego zastępcę.
3. W razie przeszkód w pełnieniu obowiązków przez Prokuratora Dyscyplinarnego, jego obowiązki przejmuje najstarszy służbą zastępca Prokuratora Dyscyplinarnego,
do czasu ustania przeszkody.
4. W razie niemożności prowadzenia sprawy przez właściwego zastępcę Prokuratora Dyscyplinarnego, Prokurator Dyscyplinarny wyznaczy do jej prowadzenia innego zastępcę.
5. Prokurator Dyscyplinarny przedstawia Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego oraz Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu, nie później niż
do 30 kwietnia roku następnego, informację z rocznej działalności prokuratorów dyscyplinarnych.
Rozdział IV
Postępowanie dyscyplinarne
Art. 15. 1. Postępowanie dyscyplinarne obejmuje czynności sprawdzające, postępowanie wyjaśniające oraz postępowanie przed sądami dyscyplinarnymi.
2. Celem czynności sprawdzających jest wstępne zbadanie okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia dyscyplinarnego.
3. Celem postępowania wyjaśniającego jest zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu dyscyplinarnego.
4. Do postępowania wyjaśniającego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przygotowawczym.
5. Postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego
o ten sam czyn; może być ono jednak zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.
6. Orzeczenia zapadające w toku postępowania dyscyplinarnego oraz zarządzenia zamykające drogę do wydania wyroku wymagają z urzędu uzasadnienia na piśmie
i doręczenia ich stronom.
7. Orzeczenia oraz zarządzenia zamykające drogę do wydania wyroku doręcza się także Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu i właściwym organom samorządu zawodowego, a w przypadku sędziów, sędziów w stanie spoczynku
i asesorów sądów powszechnych, także Krajowej Radzie Sądownictwa.
Art. 16. 1. Prokurator Dyscyplinarny i jego zastępcy wszczynają postępowanie wyjaśniające na żądanie Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, Krajowej Rady Sądownictwa, prezesa lub kolegium sądu apelacyjnego
albo okręgowego, prokuratora apelacyjnego albo okręgowego, organów samorządu zawodowego, oraz z urzędu, a także - w stosunku do komorników sądowych, asesorów
i aplikantów komorniczych - na żądanie, właściwego z uwagi na siedzibę kancelarii, prezesa sądu rejonowego.
2. Prokurator Dyscyplinarny lub jego zastępca wszczynają z urzędu postępowanie wyjaśniające, jeżeli czynności sprawdzające wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.
3. Jeżeli czynności sprawdzające nie dostarczyły podstaw do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, prokurator Dyscyplinarny lub jego zastępca zawiadamiają o tym osoby zainteresowane, uzasadniając swoje stanowisko. Przepisy art. 19 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.3)) stosuje się odpowiednio, z tym, że zażalenie, o którym mowa w § 4, wnosi się do sądu dyscyplinarnego.
4. Po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego przeciwko osobom,
o którym mowa w art. 1, organ prowadzący postępowanie karne przesyła akta sprawy Prokuratorowi Dyscyplinarnemu. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne nie było wszczęte, Prokurator Dyscyplinarny podejmuje czynności dyscyplinarne, choćby w postępowaniu karnym wydany został wyrok uniewinniający.
Art. 17. 1. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prokurator Dyscyplinarny albo jego zastępca wnosi do sądu dyscyplinarnego akt oskarżenia
w sprawie dyscyplinarnej lub postępowanie dyscyplinarne umarza.
2. Jeżeli postanowienie o umorzeniu nie zostało wydane przez Prokuratora Dyscyplinarnego wymaga ono jego zatwierdzenia.
3. Odmawiając zatwierdzenia postanowienia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego Prokurator Dyscyplinarny wskazuje powody, a w miarę potrzeby także okoliczności, które należy wyjaśnić, lub czynności, które należy przeprowadzić. Wskazania te są dla zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego wiążące.
4. W akcie oskarżenia w sprawie dyscyplinarnej Prokurator Dyscyplinarny albo
jego zastępca może umieścić wniosek o orzeczenie uzgodnionej z obwinionym kary
bez przeprowadzenia rozprawy, jeżeli okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, a postawa obwinionego wskazuje, że cele postępowania dyscyplinarnego zostaną osiągnięte.
5. W postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym art. 387 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
Rozdział V
Postępowanie przed sądami dyscyplinarnymi
Art. 18. 1. Prezes sądu dyscyplinarnego wyznacza rozprawę dyscyplinarną
w terminie nie dłuższym 30 dni od daty wpływu aktu oskarżenia w sprawie dyscyplinarnej.
2. Rozprawę dyscyplinarną należy przeprowadzić bez nieuzasadnionej zwłoki.
3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo obwinionego lub jego obrońcy
nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Art. 19. 1. Rozprawa dyscyplinarna odbywa się jawnie.
2. Sąd dyscyplinarny może wyłączyć jawność rozprawy dyscyplinarnej, jeżeli jawność mogłaby:
1) wywołać zakłócenie spokoju publicznego;
2) obrażać dobre obyczaje;
3) ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny
być zachowane w tajemnicy;
4) naruszyć ważny interes prywatny.
3. Sąd dyscyplinarny wyłącza jawność rozprawy dyscyplinarnej, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia tajemnicy państwowej.
4. Ogłoszenie orzeczenia odbywa się jawnie.
5. Jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub w części, przytoczenie powodów orzeczenia może nastąpić również z wyłączeniem jawności lub w części.
Art. 20. Jeżeli na podstawie okoliczności, które wyszły na jaw w toku rozprawy, Prokurator Dyscyplinarny lub jego zastępca zarzucił obwinionemu inny czyn oprócz objętego aktem oskarżenia, sąd dyscyplinarny może za zgodą obwinionego rozpoznać nowe oskarżenie na tej samej rozprawie, chyba że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do nowego czynu. W przeciwnym przypadku prowadzi się w tym zakresie odrębne postępowanie dyscyplinarne.
Art. 21. Postępowanie dyscyplinarne toczy się nadal mimo utraty przez obwinionego w jego toku prawa do pełnienia służby lub wykonywania zawodu.
Art. 22. 1. Jeżeli w toku postępowania przed sądem dyscyplinarnym okaże się,
że przewinienie zawiera znamiona przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego,
sąd dyscyplinarny, z urzędu, niezwłocznie rozpoznaje sprawę w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego lub prokuratora do odpowiedzialności karnej i wydaje uchwałę w tej sprawie. Nie wstrzymuje to biegu postępowania dyscyplinarnego.
2. Zaskarżenie uchwały, o której mowa w ust. 1, następuje według przepisów
o pociągnięciu do odpowiedzialności karnej odpowiednio sędziego albo prokuratora.
3. Odpis prawomocnej uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego
lub prokuratora do odpowiedzialności karnej, sąd dyscyplinarny przesyła uprawnionemu oskarżycielowi.
Art. 23. W przypadku przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi,
sąd dyscyplinarny może odstąpić od wymierzenia kary.
Art. 24. Sąd dyscyplinarny może zarządzić podanie wyroku do wiadomości publicznej w sposób przez siebie określony.
Art. 25. 1. Od wydanych w pierwszej instancji wyroków sądu dyscyplinarnego oraz postanowień i zarządzeń zamykających drogę do wydania wyroku przysługuje odwołanie stronom postępowania dyscyplinarnego oraz Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu, a także Krajowej Radzie Sądownictwa w sprawach sędziów, sędziów w stanie spoczynku i asesorów sądów powszechnych, oraz organom właściwego samorządu zawodowego w sprawach osób, o których mowa w art. 1 pkt 4-7.
2. Odwołanie powinno być rozpoznane w terminie dwóch miesięcy od dnia jego wpływu do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
Art. 26. 1. Od wyroku sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje.
2. Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, może jednak wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego kończącego postępowanie dyscyplinarne.
3. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem na niekorzyść obwinionego może nastąpić, jeżeli umorzenie postępowania lub wydanie wyroku nastąpiło wskutek przestępstwa albo jeżeli w ciągu pięciu lat
od umorzenia lub od wydania wyroku wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogły uzasadniać skazanie lub wymierzenie kary surowszej.
4. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem na korzyść obwinionego może nastąpić także po jego śmierci, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogłyby uzasadniać uniewinnienie
lub wymierzenie kary łagodniejszej.
5. W razie śmierci obwinionego, wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego mogą złożyć jego małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo, przysposabiający lub przysposobiony oraz Prokurator Dyscyplinarny albo
jego zastępca.
Art. 27. Koszty postępowania dyscyplinarnego stanowią wydatki poniesione
w związku z tym postępowaniem.
Art. 28. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
- Kodeks postępowania karnego oraz przepisy Rozdziałów I - III ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Rozdział VI
Wykonanie orzeczeń
Art. 29. Sąd dyscyplinarny pierwszej instancji najpóźniej w ciągu 14 dni od daty uprawomocnienia się jego orzeczenia albo od daty zwrotu akt przez sąd dyscyplinarny drugiej instancji, kieruje orzeczenie do wykonania lub przesyła odpis tego orzeczenia właściwym organom do wykonania.
Art. 30. 1. Wykonanie prawomocnych orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych osób, o których mowa w art. 1 pkt 1 - 3, należy odpowiednio do właściwego prezesa sądu apelacyjnego lub prokuratora apelacyjnego.
2. Jeżeli w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko osobom, o których mowa w art. 1 pkt 1 - 2, zapadł prawomocny wyrok, skutkujący przeniesieniem ukaranego na inne miejsce służbowe, sąd dyscyplinarny pierwszej instancji przesyła odpis wyroku Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu do wykonania.
3. Jeżeli w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko osobom, o których mowa w art. 1 pkt 1 - 3, zapadł prawomocny wyrok, pociągający za sobą, w myśl ustawy regulującej pełnienie danej służby, utratę stanowiska lub pozbawienie prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia, sąd dyscyplinarny pierwszej instancji przesyła odpis wyroku Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu, który zawiadamia ukaranego o wygaśnięciu stosunku służbowego albo o utracie uprawnień do stanu spoczynku i uposażenia.
4. Jeżeli w postępowaniu karnym przeciwko osobom, o których mowa
w art. 1 pkt 1 i 2, zapadł prawomocny wyrok, pociągający za sobą w myśl ustawy regulującej pełnienie danej służby, utratę stanowiska, sąd dyscyplinarny pierwszej instancji przesyła odpis wyroku Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu, który zawiadamia skazanego o wygaśnięciu stosunku służbowego, chociażby wykonano już wyrok sądu dyscyplinarnego skazujący na karę łagodniejszą. Przepis art. 185 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm 4)) stosuje się.
Art. 31. 1. Wykonanie prawomocnych orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych osób, o których mowa w art. 1 pkt 4 -7, należy do właściwych organów samorządów zawodowych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
2. W razie wydania wyroku wymierzającego karę:
1) adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu – wydalenia
z adwokatury;
2) radcy prawnemu – pozbawienia prawa do wykonywania zawodu
lub aplikantowi radcowskiemu – wydalenia z aplikacji;
3) notariuszowi – pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, asesorowi notarialnemu – skreślenia z wykazu asesorów notarialnych , aplikantowi notarialnemu skreślenia z listy aplikantów notarialnych;
4) komornikowi sądowemu – wydalenia ze służby komorniczej, asesorowi komorniczemu - skreślenia z wykazu asesorów komorniczych, aplikantowi komorniczemu – skreślenia z listy aplikantów komorniczych
- sąd dyscyplinarny pierwszej instancji przesyła odpis prawomocnego wyroku właściwemu organowi samorządu zawodowego, a w przypadku notariusza i komornika sądowego – także Ministrowi Sprawiedliwości. Organy te podejmują stosowne czynności celem wykonania orzeczenia.
3. Kary pieniężne przekazuje się na rzecz Skarbu Państwa. Do wykonania orzeczenia o karze pieniężnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
- Kodeks karny wykonawczy o należnościach sądowych.
Art. 32. 1. Odpis prawomocnego wyroku wymierzającego karę dyscyplinarną albo odstępującego od jej wymierzenia, a także informację o wykonaniu kary,
dołącza się do akt osobowych ukaranego.
2. Zatarcie skazania regulują przepisy, o których mowa w art. 2.
Rozdział VII
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 33. W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U.
z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 z późn. zm. 5)) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4 b w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych albo tymczasowego zawieszenia w czynnościach zawodowych.”;
2) w art. 4 c ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. W razie wszczęcia postępowania o stwierdzenie trwałej niezdolności
do wykonywania zawodu, okręgowa rada adwokacka może tymczasowo zawiesić adwokata w czynnościach zawodowych.”;
3) w art. 9 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka oraz Wyższa Komisja Rewizyjna.”;
4) w art. 39 uchyla się pkt 3;
5) w art. 40 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) wybór dziekana, przewodniczącego komisji rewizyjnej oraz członków
i zastępców członków okręgowej rady adwokackiej i rewizyjnej,”;
6) w art. 42 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Przewodniczącemu komisji rewizyjnej przysługuje prawo uczestnictwa
w posiedzeniach okręgowej rady adwokackiej.";
7) w art. 43 ust. 1. otrzymuje brzmienie:
„1. Okręgowa rada adwokacka wybiera ze swego grona jednego lub dwóch wicedziekanów, sekretarza, a w razie potrzeby zastępcę sekretarza i skarbnika, którzy łącznie z dziekanem stanowią prezydium rady. Ponadto okręgowa rada adwokacka powołuje - spośród adwokatów - przewodniczącego i członków zespołu wizytatorów.”;
8) w art. 48:
a) uchyla się ust. 3,
b) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Decyzje dziekana podlegają zaskarżeniu w przypadkach przewidzianych w ustawie.”;
9) art. 50 i 51 uchyla się;
10) w art. 56:
a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) wybór prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej i przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej,”,
b) pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) wybór członków i zastępców członków Wyższej Komisji Rewizyjnej,”,
c) pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„4) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Naczelnej Rady Adwokackiej i Wyższej Komisji Rewizyjnej oraz zatwierdzanie - po wysłuchaniu wniosków Wyższej Komisji Rewizyjnej - zamknięć rachunkowych i udzielanie Naczelnej Radzie Adwokackiej absolutorium,”;
11) w art. 58:
a) w pkt 12 uchyla się lit. i,
b) pkt 13 otrzymuje brzmienie:
„13) zawieszanie w sprawowaniu funkcji ze względu na naruszenie podstawowych obowiązków poszczególnych członków organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich oraz zwracanie się do właściwych organów o ich odwołanie,”;
12) w art. 59:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Naczelna Rada Adwokacka wybiera ze swego grona dwóch wiceprezesów, sekretarza, skarbnika, zastępcę sekretarza oraz dwóch członków, którzy łącznie z prezesem stanowią Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Prezydium jest organem wykonawczym Naczelnej Rady Adwokackiej.”,
b) uchyla się ust. 2;
13) uchyla się Rozdział 3;
14) w art. 71 a ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„6. Okręgowa rada adwokacka po otrzymaniu zawiadomienia o wpisie na listę adwokatów, o którym mowa w ust. 5, skreśla adwokata z listy adwokatów oraz przekazuje jego akta osobowe okręgowej radzie adwokackiej właściwej
ze względu na wpis na listę adwokatów.”;
15) w art. 80 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„2. Zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego oraz wykonania kar dyscyplinarnych określa odrębna ustawa.”;
16) w art. 82 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Karę pieniężną wymierza się w granicach od pięciokrotnej
do pięćdziesięciokrotnej podstawowej składki izbowej.”;
17) uchyla się art. 85 – 89;
18) art. 90 otrzymuje brzmienie:
„Art. 90. Jeżeli adwokat świadczy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
- stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym -pomoc prawną na podstawie obowiązujących tam przepisów o świadczeniu pomocy prawnej przez prawników z Unii Europejskiej, sąd dyscyplinarny, przed którym toczy się postępowanie dyscyplinarne, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ w tym państwie, przesyłając temu organowi odpis aktu oskarżenia w sprawie dyscyplinarnej.”;
19) uchyla się art. 91 – 95 i ;
20) art. 95 j otrzymuje brzmienie:
„Art. 95 j. 1. Adwokat lub aplikant adwokacki, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu, bądź na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcy. Termin wydania postanowienia wynosi czternaście dni od dnia wpływu sprawy lub wniosku. Przed wydaniem postanowienia sąd dyscyplinarny, jeżeli jest to możliwe, wysłuchuje adwokata lub aplikanta adwokackiego oraz Prokuratora Dyscyplinarnego albo jego zastępcę.
2. Na postanowienie sądu dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 1, adwokatowi
lub aplikantowi adwokackiemu, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, dziekanowi właściwej rady adwokackiej oraz Prokuratorowi Dyscyplinarnemu albo jego zastępcy, przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu postanowienia. Zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia.”;
21) uchyla się art. 95 l;
22) uchyla się art. 95 m;
23) art. 95 ł otrzymuje brzmienie:
„Art. 95 ł. 1. Wykonanie kary upomnienia, kary nagany oraz dodatkowo zakazu wykonywania patronatu należy do dziekana właściwej rady adwokackiej.
2. Datę rozpoczęcia i zakończenia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych ustala, po otrzymaniu odpisu prawomocnego orzeczenia, właściwa okręgowa rada adwokacka, która o powyższym zawiadamia ukaranego oraz zespół adwokacki bądź spółkę, w której wykonuje on zawód, a także Ministra Sprawiedliwości.
3. Karę wydalenia z adwokatury wykonuje właściwa okręgowa rada adwokacka
po otrzymaniu od sądu dyscyplinarnego odpisu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.
4. O tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych oraz o karze dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych i wydalenia z adwokatury zawiadamia się Naczelną Radę Adwokacką, prezesów sądów apelacyjnych
i prokuratorów apelacyjnych, właściwe organy administracji państwowej w okręgu izby adwokackiej, w której adwokat lub aplikant adwokacki jest wpisany na listę, a także Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego
i Krajową Radę Radców Prawnych.
5. Tymczasowe zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.
6. Usunięcie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym następuje z urzędu
po upływie:
1) trzech lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia, karę nagany lub karę pieniężną;
2) pięciu lat od odbycia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych, jeżeli adwokat lub aplikant adwokacki nie zostanie w tym czasie ukarany lub nie zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne.
7. Nie usuwa się wzmianki o karze wydalenia z adwokatury.
8. Z chwilą zatarcia kary dyscyplinarnej dziekan okręgowej rady adwokackiej zarządza wykreślenie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym oraz usunięcie z akt osobowych dokumentów dotyczących ukarania.”.
Art. 34. W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U.
z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 z późn. zm. 6) ) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 42 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Organami samorządu są: Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych, Wyższa Komisja Rewizyjna, zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych, okręgowa komisja rewizyjna.”;
2) w art. 50 w ust. 4 :
a) pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) ustalanie liczby członków okręgowej komisji rewizyjnej oraz ich wybór,”,
b) uchyla się pkt 4;
3) uchyla się art. 54;
4) w art. 56 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. W Krajowym Zjeździe Radców Prawnych udział biorą delegaci wybrani przez zgromadzenia okręgowych izb radców prawnych oraz, z głosem doradczym, niebędący delegatami: członkowie ustępującej Krajowej Rady Radców Prawnych
i Przewodniczący Wyższej Komisji Rewizyjnej.”;
5) w art. 57 :
a) pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) wybór Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Wyższej Komisji Rewizyjnej,”,
b) pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„6) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Wyższej Komisji Rewizyjnej,”;
6) w art. 60 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) wybór Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych, jeżeli jego mandat wygasł
w okresie pomiędzy Krajowymi Zjazdami Radców Prawnych,”;
7) uchyla się art. 62 - 626 ;
8) w art. 63 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) ze składek radców prawnych i aplikantów radcowskich, opłat związanych
z postępowaniem w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich,”;
9) po art. 65 dodaje się art. 651 w brzmieniu:
„Art. 651. 1. W razie jednoczesnego ukarania za kilka przewinień sąd dyscyplinarny wymierza karę za poszczególne przewinienia, a następnie wymierza jedną karę łączną za wszystkie czyny.
2. Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady:
1) w wypadku orzeczenia kar upomnienia i nagany z ostrzeżeniem wymierza się karę łączną nagany z ostrzeżeniem;
2) kary upomnienia i nagany z ostrzeżeniem nie podlegają łączeniu z karą pieniężną;
3) przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekroczyć sumy tych kar i nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar pieniężnych;
4) kara zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego
nie podlega łączeniu z karami upomnienia i nagany z ostrzeżeniem;
5) przy orzeczonych za kilka przewinień karach rodzajowo różnych i kary pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego
lub wydalenia z aplikacji wymierza się karę łączną pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, a w stosunku do aplikantów - wydalenia z aplikacji.
3. Zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego oraz wykonania kar dyscyplinarnych określa odrębna ustawa.”;
10) uchyla się art. 66 – 68 ;
11) art. 681 otrzymuje brzmienie:
„Art. 681. Jeżeli radca prawny świadczy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym pomoc prawną na podstawie obowiązujących tam przepisów o świadczeniu pomocy prawnej przez prawników z Unii Europejskiej, sąd dyscyplinarny, przed którym toczy się postępowanie dyscyplinarne, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ w tym państwie, przesyłając temu organowi odpis aktu oskarżenia w postępowaniu dyscyplinarnym.”;
12) po art. 681 dodaje się art. 682 w brzmieniu:
„Art. 682. 1. Radca prawny lub aplikant radcowski, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu, bądź na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcy. Termin wydania postanowienia wynosi czternaście dni od dnia wpływu sprawy lub wniosku. Przed wydaniem postanowienia sąd dyscyplinarny, jeżeli jest to możliwe, wysłuchuje radcę prawnego lub aplikanta radcowskiego oraz Prokuratora Dyscyplinarnego albo jego zastępcę.
2. Na postanowienie sądu dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 1,
radcy prawnemu lub aplikantowi radcowskiemu, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, dziekanowi właściwej rady radców prawnych oraz Prokuratorowi Dyscyplinarnemu albo jego zastępcy, przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu postanowienia. Zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia.
3. O tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych zawiadamia się pracodawców radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego, a także Krajową Radę Radców Prawnych oraz prezesów sądów apelacyjnych i Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
4. Tymczasowe zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.”;
13) uchyla się art. 69 i 70;
14) art. 71 otrzymuje brzmienie:
„Art. 71. 1. Wykonanie kary upomnienia, kary nagany z ostrzeżeniem oraz dodatkowo zakazu wykonywania patronatu należy do dziekana rady okręgowej izby radców prawnych.
2. Karę zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego wykonuje rada okręgowej izby radców prawnych, ustalając na podstawie prawomocnego orzeczenia początek i koniec kary. O okresie kary i terminie jej zakończenia rada zawiadamia prezesów sądu apelacyjnego i okręgowego oraz pracodawców ukaranego, a także Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Naczelną Radę Adwokacką .
3. Karę pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego,
a w stosunku do aplikantów radcowskich - wydalenia z aplikacji, wykonuje rada okręgowej izby radców prawnych po otrzymaniu od sądu dyscyplinarnego odpisu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. O treści orzeczenia dyscyplinarnego dziekan okręgowej izby radców prawnych zawiadamia podmioty, o których mowa
w ust. 2.
4. Dziekan rady okręgowej izby radców prawnych powiadamia z urzędu
o treści prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego pokrzywdzonego, instytucję,
która zawiadomiła o okolicznościach uzasadniających wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, oraz Naczelną Radę Adwokacką.
5. Usunięcie wzmianki o orzeczeniu dyscyplinarnym następuje z urzędu
po upływie:
1) trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia lub nagany z ostrzeżeniem;
2) pięciu lat od upływu okresu zawieszenia prawa
do wykonywania zawodu radcy prawnego.
6. Nie usuwa się wzmianki o karze pozbawienia prawa do wykonywania zawodu lub wydalenia z aplikacji.
7. Z chwilą zatarcia kary dyscyplinarnej dziekan rady okręgowej izby radców prawnych zarządza wykreślenie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym oraz usunięcie z akt osobowych dokumentów dotyczących ukarania.”;
15) uchyla się art. 73 i 74.
Art. 35. W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U.
z 2002 r. Nr 21 poz. 206 z późn. zm. 7)) wprowadza się następuje zmiany:
1) w art. 8 ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„7. Prokurator przełożony w razie stwierdzenia oczywistej obrazy prawa przy prowadzeniu sprawy wytyka, niezależnie od innych uprawnień, właściwemu prokuratorowi uchybienie, po uprzednim zażądaniu - w razie potrzeby - wyjaśnień. Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Czynności tych nie można podjąć po upływie trzech lat od chwili stwierdzenia uchybienia.”;
2) w art. 8 ust. 7 b otrzymuje brzmienie:
„7 b. W przypadku przewidzianym w ust. 7 a sąd dyscyplinarny wydaje postanowienie po wysłuchaniu Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcy albo rzecznika dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 74, oraz prokuratora, któremu wytknięto uchybienie, chyba że nie jest to możliwe. Na postanowienie odmawiające uwzględnienia zastrzeżenia prokuratorowi przysługuje zażalenie. Zażalenie rozpatruje ten sam sąd dyscyplinarny w innym równorzędnym składzie.”;
3) w art. 16 :
a) uchyla się ust. 1,
b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Prawomocne orzeczenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby prokuratorskiej oraz prawomocne orzeczenie sądu orzekające wobec prokuratora środek karny pozbawienia praw publicznych, zakazu zajmowania stanowiska prokuratora lub karę degradacji, pociąga za sobą z mocy prawa utratę stanowiska prokuratora; stosunek służbowy prokuratora wygasa z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.”;
4) w art. 20 uchyla się pkt 4;
5) w art. 24:
a) w ust. 1 po pkt 5 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 6
w brzmieniu:
„6) kandydatów do pełnienia funkcji Prokuratora Dyscyplinarnego i jego zastępców.”,
b) uchyla się ust. 2 ;
6) w art. 50:
a) po ust. 3 a dodaje się ust. 3 b i 3 c w brzmieniu:
„3 b. Prokurator Generalny deleguje prokuratora do pełnienia obowiązków Prokuratora Dyscyplinarnego albo zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego, jeżeli prokurator został powołany do pełnienia tych funkcji na podstawie odrębnych przepisów.
3 c. Prokurator Generalny może delegować prokuratora, za jego zgodą, na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego do wykonywania czynności
w postępowaniach dyscyplinarnych.”,
b) ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„7. Prokurator delegowany do pełnienia czynności administracyjnych
w Ministerstwie Sprawiedliwości lub Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury, a także do prowadzenia zajęć szkoleniowych w Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych
i Prokuratury, oraz do pełnienia obowiązków Prokuratora Dyscyplinarnego, zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego i do wykonywania czynności
w postępowaniach dyscyplinarnych, ma prawo do wynagrodzenia zasadniczego przysługującego na zajmowanym stanowisku prokuratorskim oraz dodatku za długoletnią pracę. W okresie delegowania prokurator otrzymuje dodatek funkcyjny określony w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 62 ust. 2.”,
c) ust. 10 otrzymuje brzmienie:
„10. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb
i szczegółowe warunki delegowania prokuratorów do Ministerstwa Sprawiedliwości, do pełnienia czynności administracyjnych lub prowadzenia zajęć szkoleniowych w Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury, a także do wykonywania czynności
w postępowaniach dyscyplinarnych, oraz tryb, szczegółowe warunki i zakres świadczeń dodatkowych związanych z delegowaniem prokuratorów poza stałe miejsce służbowe, mając na względzie poziom świadczeń przysługujących pracownikom odbywającym podróże służbowe oraz czasowo przenoszonym.”;
7) w art. 54:
a) ust. 2 b otrzymuje brzmienie:
„2 b. Jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora
do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego lub Przewodniczący Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej odmawia jego przyjęcia. Na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku przysługuje zażalenie do sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania wniosku.”,
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego odmawiającego zezwolenia
na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, organowi lub osobie, która wnosiła o zezwolenie oraz Prokuratorowi Dyscyplinarnemu albo jego zastępcy, a w odniesieniu do prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury rzecznikowi dyscyplinarnemu, przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od daty jego ogłoszenia. W tym samym terminie przysługuje odwołanie prokuratorowi od orzeczenia zezwalającego
na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.”;
8) w art. 67 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Wymierzenie kary określonej w ust. 1 pkt 2-4 pociąga za sobą pozbawienie możliwości awansowania przez okres trzech lat oraz niemożność udziału w tym okresie w kolegium prokuratury okręgowej, w kolegium prokuratury apelacyjnej
i w zgromadzeniu prokuratorów, w Radzie Prokuratorów oraz uzyskania utraconego stanowiska.”;
9) po art. 67 dodaje się art. 67 a w brzmieniu:
„Art. 67 a. Zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz wykonania kar dyscyplinarnych określa odrębna ustawa.”;
10) art. 68 otrzymuje brzmienie;
„Art. 68. 1. Po upływie trzech lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego wobec prokuratora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, a w razie wszczęcia ulega ono umorzeniu.
2. W zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej za wykroczenie, przedawnienie dyscyplinarne następuje jednocześnie z przedawnieniem przewidzianym
dla wykroczeń.
3. Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane
w przepisach Kodeksu karnego.”;
11) w art. 70:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. W sprawach dyscyplinarnych dla prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury orzeka Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej.”,
b) ust. 1 a otrzymuje brzmienie:
„1 a. Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej jest ponadto właściwy do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 7a i 7b oraz
w art. 54.”,
c) uchyla się ust. 2,
d) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Członkowie Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej
są w zakresie orzekania niezawiśli i podlegają tylko ustawom.”;
12) art. 71 otrzymuje brzmienie:
„Art. 71. 1 Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach służbowych prokuratora, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub
o ubezwłasnowolnienie.
2. Sąd dyscyplinarny, wydając uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej za przestępstwo umyślne, z urzędu zawiesza prokuratora w czynnościach służbowych, a wydając uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej za przestępstwo nieumyślne, może z urzędu zawiesić prokuratora w czynnościach służbowych.
3. Jeżeli prokuratora zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez prokuratora powaga sprawowanego urzędu lub istotne interesy służbowe wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych, przełożony dyscyplinarny może zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych prokuratora do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc.
4. O zarządzeniu, o którym mowa w ust. 3, przełożony dyscyplinarny zawiadamia sąd dyscyplinarny, który niezwłocznie wydaje uchwałę w sprawie zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych lub uchyla zarządzenie o przerwie
w wykonywaniu tych czynności.
5. Jeżeli prokurator, o którym mowa w ust. 3, pełni funkcję przełożonego służbowego, zarządzenie przerwy w czynnościach służbowych należy do Prokuratora Generalnego.
6. Sąd dyscyplinarny, zawieszając prokuratora w czynnościach służbowych, obniża w granicach od 25% do 50% wysokość jego wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia; nie dotyczy to osób, w stosunku do których wszczęto postępowanie
o ubezwłasnowolnienie.
7. Jeżeli w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko prokuratorowi orzeczona została kara wydalenia ze służby prokuratorskiej, a sąd dyscyplinarny wcześniej nie zawiesił prokuratora w czynnościach służbowych, wyrok wywołuje zawieszenie prokuratora w czynnościach służbowych, z jednoczesnym obniżeniem do 50% jego wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia. Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio.
8. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone lub zakończyło się uniewinnieniem, prokuratorowi wypłaca się zatrzymane wynagrodzenie.
9. Zawieszenie w czynnościach służbowych ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd rozpoznający sprawę dyscyplinarną uchylił je wcześniej.
10. Na uchwałę, o której mowa w ust. 1 i 2 oraz ust. 4, przysługuje zażalenie.”;
13) uchyla się art. 71 a – 72;
14) art. 73 otrzymuje brzmienie:
„Art. 73. 1. Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej orzeka
w pierwszej instancji w składzie trzech członków, a w drugiej instancji w składzie pięciu członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji nie może brać udziału członek Sądu Dyscyplinarnego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
2. Skład orzekający wyznacza przewodniczący albo zastępca przewodniczącego sądu dyscyplinarnego.”;
15) art. 74 - 86 otrzymują brzmienie:
„Art. 74. 1. Rzecznika dyscyplinarnego wyznacza spośród prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury Prokurator Generalny.
2. Rzecznik dyscyplinarny jest związany wskazaniami organu, który
go wyznaczył.
Art. 75. Obwiniony może ustanowić obrońcę tylko spośród prokuratorów
lub adwokatów.
Art. 76. 1. Postępowanie dyscyplinarne dla prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury toczy się z wyłączeniem jawności. Na rozprawie mogą być obecni prokuratorzy i asesorzy pełniący czynności prokuratorskie.
2. Orzeczenie dyscyplinarne można podać do wiadomości publicznej po jego uprawomocnieniu się, na podstawie uchwały sądu dyscyplinarnego.
3. Protokolantem może być prokurator, asesor lub aplikant wyznaczony przez przewodniczącego sądu dyscyplinarnego.
Art. 77. 1. Rzecznik dyscyplinarny składa wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dla prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury na żądanie Naczelnego Prokuratora Wojskowego po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion przewinienia oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.
2. W toku postępowania przed Sądem Dyscyplinarnym w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej rzecznik dyscyplinarny pełni funkcję oskarżyciela
oraz wnosi i popiera środki odwoławcze.
Art. 78. 1. Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych.
2. Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie jednego miesiąca od daty wpływu wniosku.
3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Art. 79. Jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie postępowania, Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej może wydać co do tego przewinienia orzeczenie tylko za zgodą rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy; w razie braku zgody Naczelny Prokurator Wojskowy może żądać złożenia odrębnego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.
Art. 80. W razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku służbowego prokuratora w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie to toczy się nadal. Jeżeli obwiniony podjął pracę w urzędzie państwowym, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, adwokaturze lub jako radca prawny albo notariusz, sąd dyscyplinarny przesyła odpis wyroku odpowiednio temu urzędowi, Prezesowi Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, Naczelnej Radzie Adwokackiej lub Krajowej Radzie Radców Prawnych albo Krajowej Radzie Notarialnej.
Art. 81. 1. Jeżeli przewinienie zawiera znamiona przestępstwa, Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej wydaje zezwolenie, o którym mowa w art. 54 ust. 1, co nie wstrzymuje biegu postępowania dyscyplinarnego.
2. Po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego przeciwko prokuratorowi wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury, sąd lub prokurator przesyła akta sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej.
Art. 82. 1. Uzasadnienie orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej sporządza się na piśmie w terminie siedmiu dni
od ogłoszenia orzeczenia.
2. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu
i obwinionemu.
Art. 83. 1. Od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej wydanego w pierwszej instancji przysługuje odwołanie obwinionemu
i rzecznikowi dyscyplinarnemu. Odwołanie powinno być rozpoznane w terminie 7 dni od dnia jego wpływu do Sądu Dyscyplinarnego drugiej instancji w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej.
2. Od orzeczenia wydanego przez Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji stronom, Prokuratorowi Generalnemu i Naczelnemu Prokuratorowi Wojskowemu przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego- Izba Wojskowa.
3. Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa
lub rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
4. Termin do wniesienia kasacji wynosi:
1) dla strony - 30 dni;
2) dla Prokuratora Generalnego i Naczelnego Prokuratora Wojskowego
- 3 miesiące
- od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, odpowiednio, stronie, Prokuratorowi Generalnemu lub Naczelnemu Prokuratorowi Wojskowemu.
5. Strona wnosi kasację za pośrednictwem Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej, który wydał zaskarżone orzeczenie.
6. Prokurator Generalny lub Naczelny Prokurator Wojskowy wnosi kasację bezpośrednio do Sądu Najwyższego - Izba Wojskowa.
Art. 83 a. Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa rozpoznaje kasację, o której mowa w art. 83 ust. 2, na rozprawie, w składzie trzech sędziów.
Art. 84. Koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Skarb Państwa.
Art. 85. 1. Przewodniczący Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej przesyła niezwłocznie odpis prawomocnego orzeczenia wraz
z uzasadnieniem Prokuratorowi Generalnemu i Naczelnemu Prokuratorowi Wojskowemu w celu wykonania orzeczenia.
2. Orzeczenie dyscyplinarne, od którego stronie służy kasacja, nie podlega wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub upływu terminu do jej wniesienia.
3. Orzeczenie dyscyplinarne, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu jej rozpoznania.
4. Prokurator Generalny oraz Naczelny Prokurator Wojskowy może z urzędu wstrzymać wykonanie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego po upływie terminu do wniesienia kasacji przez strony, a przed upływem terminu do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego lub Naczelnego Prokuratora Wojskowego.
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, w razie wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego lub Naczelnego Prokuratora Wojskowego, przepis ust. 3 stosuje się.
Art. 86. Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego prokuratora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury na karę dyscyplinarną dołącza się do akt osobowych obwinionego.”;
16) po art. 86 dodaje się art. 86 a w brzmieniu:
„Art. 86 a. Po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku orzekającego karę przewidzianą w art. 67 ust. 1 pkt 1-4, a w odniesieniu do prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury karę przewidzianą w art. 113 pkt 1-3, bądź odstępującego od jej wymierzenia, Prokurator Generalny zarządza usunięcie wyroku z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego wyroku skazującego.”;
17) art. 88 i 89 otrzymują brzmienie:
„Art. 88. Prokurator Generalny i Naczelny Prokurator Wojskowy może wglądać
w czynności Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej, zwracać uwagę na stwierdzone uchybienia, żądać wyjaśnień oraz usunięcia skutków uchybienia; czynności te nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której członkowie tego Sądu są niezawiśli.
Art. 89. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego dla prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury :
1) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego;
2) do rozpoznania kasacji, o której mowa w art. 83 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego o kasacji, z wyłączeniem
art. 521, art. 524, art. 526 § 2 oraz art. 530 § 2 i 3.”;
18) w art. 112 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„Art. 112. 1. Prokurator wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia Sądu Dyscyplinarnego w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej, ani zatrzymany bez zgody Naczelnego Prokuratora Wojskowego. Nie dotyczy to zatrzymania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa. Do wydania zezwolenia na pociągnięcie prokuratora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury do odpowiedzialności karnej wolno przedsięwziąć tylko czynności niecierpiące zwłoki, zawiadamiając
o tym niezwłocznie prokuratora przełożonego. Przepisy art. 54 ust. 2, ust. 2a i 2c stosuje się odpowiednio.”;
19) art. 113 i 114 otrzymują brzmienie:
„Art. 113. Za przewinienia dyscyplinarne i wykroczenia prokuratorom wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury mogą być wymierzone kary dyscyplinarne:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) usunięcie z zajmowanej funkcji;
4) wydalenie ze służby prokuratorskiej.
Art. 114. 1. Sąd dyscyplinarny, wymierzając karę wydalenia ze służby prokuratorskiej może wystąpić z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej
o zwolnienie ukaranego z zawodowej służby wojskowej. W rozumieniu ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zwolnienie takie równoznaczne jest
ze zwolnieniem wskutek prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej.
2. Przewidziane w art. 71 zawieszenie w czynnościach służbowych prokuratorów wojskowych pociąga za sobą skutki zawieszenia na podstawie ustawy o dyscyplinie wojskowej oraz ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.”;
20) po art. 114 dodaje się art. 114 a w brzmieniu:
„Art. 114 a. W przypadku przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi,
Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuratury Wojskowej może odstąpić
od wymierzenia kary.”.
Art. 36. W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U.
z 2002 r. Nr 42 poz. 369 z późn. zm. 8)) wprowadza się następuje zmiany:
1) w art. 30 w § 1 uchyla się pkt 3;
2) w art. 40 w § 1 uchyla się pkt 5;
3) w art. 51 § 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„§ 2. Wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej pociąga za sobą niemożność udziału ukaranego w organach samorządu notarialnego przez okres 3 lat. Wymierzenie kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii pociąga za sobą pozbawienie prawa ponownego ubiegania się o prowadzenie kancelarii.
§ 3. Zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego oraz wykonania kar dyscyplinarnych określa odrębna ustawa.”;
4) uchyla się art. 52 – 64;
5) art. 65 otrzymuje brzmienie:
„Art. 65 § 1. Wykonanie kar dyscyplinarnych należy do rady właściwej izby notarialnej.
§ 2. Wykonanie kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 51 § 1 pkt 4 i art. 78 pkt 1 lit. d należy do Ministra Sprawiedliwości.
§ 3. Po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia wymierzającego karę upomnienia, nagany lub karę pieniężną, Minister Sprawiedliwości, na wniosek ukaranego, zarządza usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej. Odpisu orzeczenia wymierzającego kary: pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, skreślenia z wykazu asesorów notarialnych oraz skreślenia
z listy aplikantów notarialnych, nie usuwa się.”;
6) uchyla się art. 67;
7) art. 68 otrzymuje brzmienie:
„Art. 68 § 1. Notariusz, asesor lub aplikant notarialny, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu, bądź na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcy. Termin wydania postanowienia wynosi czternaście dni od dnia wpływu sprawy lub wniosku.
Przed wydaniem postanowienia sąd dyscyplinarny, jeżeli jest to możliwe, wysłuchuje notariusza, asesora lub aplikanta notarialnego oraz Prokuratora Dyscyplinarnego albo jego zastępcę.
§ 2. Na postanowienie sądu dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 1, notariuszowi, asesorowi lub aplikantowi notarialnemu, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, prezesowi rady właściwej izby notarialnej oraz Prokuratorowi Dyscyplinarnemu albo jego zastępcy, przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu postanowienia. Zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia.
§ 3. Tymczasowe zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.
§ 4. W przypadku skazania notariusza na karę dyscyplinarną pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje
z chwilą uprawomocnienia się decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania notariusza ze stanowiska.”;
8) uchyla się art. 69 i art. 70;
9) w art. 78:
a) w pkt 1 lit. d otrzymuje brzmienie:
„d) skreślenie z wykazu asesorów notarialnych, w stosunku do asesorów notarialnych, oraz skreślenie z listy aplikantów notarialnych,
w stosunku do aplikantów notarialnych.”,
b) po pkt 2 dodaje się pkt 3 w brzmieniu :
„3) wykonanie kar dyscyplinarnych wymienionych w pkt 1 lit. d należy odpowiednio do organu powołującego na stanowisko asesora notarialnego oraz organu uprawnionego do dokonywania wpisu na listę aplikantów notarialnych.”.
Art. 37. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych
i egzekucji (Dz. U. Nr 133 poz. 882 z późn. zm. 9)) wprowadza się następuje zmiany:
1) po art. 33 dodaje się art. 33 a w brzmieniu:
„Art. 33 a. Do aplikantów i asesorów komorniczych stosuje się przepisy
o odpowiedzialności dyscyplinarnej komorników z następującymi zmianami:
1) karami dyscyplinarnymi są:
a) upomnienie,
b) nagana,
c) kara pieniężna do wysokości określonej w art. 72 ust. 1 pkt 3,
d) skreślenie z wykazu asesorów komorniczych lub skreślenie z listy aplikantów komorniczych;
2) ukarany karą nagany lub karą pieniężną nie może być powołany na stanowisko komornika w ciągu roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia,
a ukaranemu karą pieniężną nie można ponadto w ciągu tego okresu zlecić wykonywania czynności, o których mowa w art. 30 ust. 2 i art. 33 ust. 1 i 2;
3) wykonanie kar dyscyplinarnych wymienionych w pkt 1 lit. d należy odpowiednio do organu powołującego na stanowisko asesora komorniczego oraz organu uprawnionego do dokonywania wpisu na listę aplikantów komorniczych.”;
2) w art. 71:
a) zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
„Komornik odpowiada dyscyplinarnie za zawinione działania
lub zaniechania, a w szczególności za:”,
b) pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) podejmowanie czynności z nieuzasadnioną zwłoką,”;
3) w art. 72:
a) w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) kara pieniężna do dwudziestokrotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia,”,
b) uchyla się ust. 3;
c) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Wydalenie ze służby komorniczej pociąga za sobą niemożność ponownego powołania na stanowisko komornika, a skreślenie z wykazu asesorów komorniczych lub skreślenie z listy aplikantów komorniczych, odpowiednio niemożność powołania na stanowisko asesora komorniczego lub wpisu na listę aplikantów komorniczych.”,
d) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, ulegają zatarciu po upływie
3 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.
Kary: wydalenia ze służby komorniczej, skreślenia z wykazu asesorów komorniczych, skreślenia z listy aplikantów komorniczych, nie ulegają zatarciu.”;
4) uchyla się art. 73;
5) art. 74 otrzymuje brzmienie:
„Art. 74. 1. Minister Sprawiedliwości, występując z żądaniem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, może zawiesić komornika, asesora komorniczego lub aplikanta komorniczego w czynnościach.
2. Na decyzję Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie do sądu dyscyplinarnego w terminie siedmiu dni od daty jej doręczenia.
3. Komornik, asesor lub aplikant komorniczy, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, może być tymczasowo zawieszony w czynnościach przez sąd dyscyplinarny. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd dyscyplinarny z urzędu, bądź na wniosek Prokuratora Dyscyplinarnego. Termin wydania postanowienia wynosi czternaście dni od dnia wpływu sprawy lub wniosku. Przed wydaniem postanowienia sąd dyscyplinarny, jeżeli jest to możliwe, wysłuchuje komornika, asesora lub aplikanta komorniczego oraz Prokuratora Dyscyplinarnego albo jego zastępcę.
4. Na postanowienie sądu dyscyplinarnego, o którym mowa w ust. 3, komornikowi, asesorowi lub aplikantowi komorniczemu, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne, karne lub o ubezwłasnowolnienie, prezesowi rady właściwej izby komorniczej oraz Prokuratorowi Dyscyplinarnemu albo jego zastępcy, przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu postanowienia. Zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia.”;
5. Zawieszenie w czynnościach, o którym mowa w ust. 1, i tymczasowe zawieszenie w czynnościach, ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.”;
6) uchyla się art. 75;
7) art. 76 otrzymuje brzmienie:
„Art. 76. 1. Wykonanie kar dyscyplinarnych należy do rady właściwej izby komorniczej.
2. Wykonanie kary wydalenia ze służby komorniczej, należy do Ministra Sprawiedliwości.”;
8) uchyla się art. 77 i 78.
Art. 38. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98 poz. 1070 z późn. zm. 10) ), wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 18 po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu :
„§ 3. W sądzie apelacyjnym działa również wydział dyscyplinarny
(sąd dyscyplinarny).”;
2) w art. 29 w § 1 uchyla się pkt 7;
3)w art. 31 w § 1 uchyla się pkt 7;
4) w art. 34 uchyla się pkt 5;
5) w art. 37 § 4 otrzymuje brzmienie:
„§ 4. W razie stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego, Minister Sprawiedliwości oraz prezesi sądów mogą zwrócić na nie,
na piśmie, uwagę i żądać usunięcia skutków tego uchybienia. Sędzia, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w terminie siedmiu dni złożyć pisemne zastrzeżenie do organu, który zwrócił uwagę, co nie zwalnia go od obowiązku usunięcia skutków uchybienia. Czynności tych nie można podjąć po upływie trzech lat od chwili stwierdzenia uchybienia.”;
6) w art. 107 po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„§ 3. Zasady i tryb postępowania dyscyplinarnego oraz wykonania kar dyscyplinarnych określa odrębna ustawa.”;
7)uchyla się art. 108;
8)w art. 109 uchyla się § 5;
9) art. 110 otrzymuje brzmienie:
„Art. 110. W sprawach, o których mowa w art. 37 § 4 a, w art. 75 § 2 pkt 3 oraz
w art. 80, właściwym do orzekania jest sąd dyscyplinarny.”;
10) uchyla się art. 111 - 119;
11) art. 120 otrzymuje brzmienie:
„Art. 120. W razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego
w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie to toczy się nadal. Jeżeli obwiniony podjął pracę w urzędzie państwowym, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, adwokaturze lub jako radca prawny albo notariusz, sąd dyscyplinarny przesyła odpis wyroku odpowiednio temu urzędowi, Prezesowi Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, Naczelnej Radzie Adwokackiej lub Krajowej Radzie Radców Prawnych albo Krajowej Radzie Notarialnej.”;
12)uchyla się art. 123;
13)art. 124 otrzymuje brzmienie:
„Art. 124. Po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku orzekającego karę przewidzianą w art. 109 § 1 pkt 1-4, bądź odstępującego od jej wymierzenia, Minister Sprawiedliwości zarządza usunięcie wyroku z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego wyroku skazującego.”;
14)uchyla się art. 125 - 128;
15)w art. 129:
a) § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Sąd dyscyplinarny, wydając uchwałę zezwalającą
na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej za przestępstwo umyślne, z urzędu zawiesza sędziego w czynnościach służbowych, a wydając uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej
za przestępstwo nieumyślne, może z urzędu zawiesić sędziego w czynnościach służbowych.”,
b) po § 3 dodaje się § 3 a w brzmieniu:
„§ 3 a. Jeżeli w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko sędziemu orzeczona została kara złożenia sędziego z urzędu, a sąd dyscyplinarny wcześniej nie zawiesił sędziego w czynnościach służbowych, wyrok wywołuje zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych, z jednoczesnym obniżeniem do 50% jego wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio.”;
16)w art. 130 § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. O zarządzeniu, o którym mowa w § 1, prezes sądu zawiadamia sąd dyscyplinarny, który niezwłocznie wydaje uchwałę w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych lub uchyla zarządzenie o przerwie w wykonywaniu tych czynności, oraz Ministra Sprawiedliwości.”;
17) art. 131 otrzymuje brzmienie:
„Art. 131 § 1. W przypadkach przewidzianych w art. 37 § 4 a lub w art. 75 § 2
pkt 3 oraz w sprawie zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych lub uchylenia zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 130 § 1,
sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę po wysłuchaniu Prokuratora Dyscyplinarnego lub jego zastępcy oraz sędziego, chyba że nie jest to możliwe.
§ 2. Na uchwałę odmawiającą uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 75 § 2 pkt 3, przysługuje zażalenie Krajowej Radzie Sądownictwa oraz kolegium sądu,
które złożyło wniosek.
§ 3. Na uchwałę odmawiającą uwzględnienia zastrzeżenia, o którym mowa
w art. 37 § 4 a, sędziemu przysługuje zażalenie.
§ 4. Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach służbowych sędziemu przysługuje zażalenie, a Prokuratorowi Dyscyplinarnemu lub jego zastępcy - także na uchwałę
o uchyleniu zarządzenia o przerwie w wykonywaniu czynności, o której mowa
w art. 130 § 2; zażalenie nie wstrzymuje wykonania uchwały.
§ 5. Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji, a w przypadkach,
o których mowa w § 3, ten sam sąd dyscyplinarny w innym równorzędnym składzie.
§ 6 O podjęciu uchwały, o której mowa w § 1-4, zawiadamia się Ministra Sprawiedliwości.”;
18) uchyla się art. 133.
Art. 39. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
(Dz. U. Nr 100 poz. 1082 z późn. zm. 11) ) w art. 2 w ust. 1 uchyla się pkt 6.
Art. 40. 1. Przepisy ustawy stosuje się do spraw dyscyplinarnych prowadzonych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
2. Sprawy, w których właściwy rzecznik dyscyplinarny prowadził czynności lub postępowanie dyscyplinarne, niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, przekazuje się niezwłocznie właściwemu zastępcy Prokuratora Dyscyplinarnego.
3. Sprawy, które zostały skierowane do rozpoznania przez sąd dyscyplinarny właściwy według przepisów dotychczasowych, w których nie doszło do rozpoczęcia rozprawy, przekazuje się niezwłocznie sądowi dyscyplinarnemu właściwemu według przepisów ustawy.
4. Sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy rozpoczęto rozprawę, toczą się do końca postępowania w danej instancji według przepisów dotychczasowych; w razie jednak zawieszenia postępowania, konieczności odroczenia rozprawy lub ponownego rozpoznania sprawy albo po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia, postępowanie toczy się według przepisów ustawy, a sprawy przekazuje się niezwłocznie właściwemu sądowi dyscyplinarnemu.
5. Czynności procesowe dokonane przed wejściem w życie ustawy są skuteczne, jeżeli ich dokonano z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
6. W razie wątpliwości czy stosować przepisy dotychczasowe czy niniejszą ustawę, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
7. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do spraw, w których prowadzono czynności lub postępowanie dyscyplinarne wobec sędziów sądów wojskowych i prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury.
Art. 41. Odpowiedzialność dyscyplinarna nie wyłącza odpowiedzialności przewidzianej odrębnymi przepisami.
Art. 42. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
-----------------------------
1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, ustawę z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, ustawę z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.
2)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 128, poz. 840, z 1999 r. Nr 64, poz. 729 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1027 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 121, poz. 1142, Nr 179, poz. 1750, Nr 199, poz. 1935
i Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 25, poz. 219, Nr 69, poz. 626, Nr 93, poz. 889 i Nr 243, poz. 2426
oraz z 2005 r. Nr 86, poz. 732, Nr 90, poz. 757, Nr 132, poz. 1109, Nr 163, poz. 1363, Nr 178, poz. 1479 i Nr 180 poz. 1493.
3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r.
Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2003 r. Nr 17, poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130, poz. 1188, z 2004 r. Nr 51, poz. 514, Nr 69, poz. 626, Nr 93, poz. 889, Nr 240, poz. 2405 i Nr 264, poz. 2641 oraz z 2005 r.
Nr 10, poz. 70, Nr 48, poz. 461, Nr 77, poz. 680, Nr 96, poz. 821, Nr 141, poz. 1181, Nr 143, poz. 1203,
Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479.
4) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 121, poz. 1033 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142,
poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243,
poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479.
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1069 i Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, z 2004 r. Nr 34, poz. 303, Nr 62, poz. 577
i Nr 202, poz. 2067 oraz z 2005 r. Nr 163, poz. 1361 i Nr 169, poz. 1417.
6) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1069 i Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, z 2004 r. Nr 34, poz. 303, Nr 62, poz. 577
i Nr 202, poz. 2067 oraz z 2005 r. Nr 163, poz. 1361 i Nr 169, poz. 1417.
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 213, poz. 1802, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1085, Nr 167, poz. 1398, Nr 169,
poz. 1410 i poz. 1417.
8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 124, poz. 1152 i Nr 217, poz. 2142, z 2004 r. Nr 62, poz. 577, Nr 147, poz. 1547, Nr 173,
poz. 1808 i Nr 202, poz. 2067 oraz z 2005 r. Nr 163, poz. 1361, Nr 167, poz. 1398 i Nr 169, poz. 1417.
9) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 110, poz. 1255,
z 2000 r. Nr 48, poz. 554, z 2001 r. Nr 98, poz. 1069 i poz. 1070 i Nr 130, poz. 1452, z 2003 r. Nr 41, poz. 36 i Nr 124, poz. 1152, z 2004 r. Nr 173, poz. 1808, Nr 202, poz. 2067 i Nr 236, poz. 2356, oraz z 2005 r.
Nr 183, poz. 1538.
10) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U z 2001 r. Nr 154, poz. 1787, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, Nr 213, poz. 1802 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 188, poz. 1838 i Nr 228, poz. 2256,
z 2004 r. Nr 34, poz. 304, Nr 130, poz. 1376, Nr 185, poz. 1907, Nr 273, poz. 2702 i 2703 oraz z 2005 r.
Nr 13, poz. 98, Nr 131, poz. 1102, Nr 167, poz. 1398 i Nr 169, poz. 1410, 1413 i 1417 oraz Nr 178, poz. 1479.
11) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256 i z 2005 r. Nr 169, poz. 1410.
Uzasadnienie
Projekt ustawy o postępowaniu dyscyplinarnym wobec osób wykonujących niektóre zawody prawnicze jest częścią rządowego projektu reformy wymiaru sprawiedliwości, obejmującego reformę sądów w celu zwiększenia ich efektywności oraz reformę zawodów prawniczych.
Projekt ustawy zakłada, że odpowiedzialność dyscyplinarna w objętych jego zakresem zawodach prawniczych, powinna opierać się na zasadzie rozpatrywania spraw dyscyplinarnych przez niezawisły, wyodrębniony w ramach sądownictwa powszechnego, sąd dyscyplinarny.
Założenie to nawiązuje do Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, proklamującej prawo do sprawiedliwej i publicznej rozprawy przed właściwym, niezawisłym i bezstronnym sądem.
Podobne standardy określone są również w innych międzynarodowych dokumentach, ratyfikowanych przez Polskę – choćby wydany na podstawie Rezolucji nr 16 § 3 VI Kongresu Narodów Zjednoczonych dokument E/CN 4 / Sub. 2/481/Add 1 z 4 września 1989 r. stwierdzający m.in., że: „(…) Wszelkie działania dyscyplinarne powinny być oparte na standardach sędziowskiego zachowania się przewidzianych
w prawie lub w ustanowionych regułach sądu.”
Reguły prawa międzynarodowego oraz zasady konstytucyjnego porządku prawnego w Polsce nie sprzeciwiają się powołaniu wspólnego sądu dyscyplinarnego
dla różnych zawodów prawniczych.
Projektowany model sądownictwa dyscyplinarnego winien z jednej strony zagwarantować ujednolicenie kryteriów ocennych, jakie znajdą zastosowanie wobec osób poddanych postępowaniu dyscyplinarnemu, z drugiej zaś, między innymi,
przez przepisy przewidujące jawność rozpraw dyscyplinarnych, stanowić dla społeczeństwa zapewnienie, że każde zachowanie naruszające normy etyki danego zawodu, jako sprzeczne z etyką zawodową, zostanie odpowiednio do stopnia zawinienia napiętnowane, niezależnie od interesu członka danej korporacji zawodowej.
Takie rozwiązanie pozwoli na uniezależnienie od interesu poszczególnych grup zawodowych objętych projektem i docelowo wypracowanie jednolitych etyki zawodu prawnika.
W realizacji przedstawionych założeń projekt ustawy o postępowaniu dyscyplinarnym wobec osób wykonujących niektóre zawody prawnicze wprowadza
w szczególności następujące rozwiązania.
W art. 1 projektu określony został krąg podmiotów, do których mają zastosowanie regulacje objęte projektowaną ustawą.
Przyjęto zatem, że wspólny tryb postępowania dyscyplinarnego winien obejmować: sędziów i asesorów sądów powszechnych, prokuratorów i asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, sędziów sądów powszechnych i prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w stanie spoczynku, adwokatów i aplikantów adwokackich, radców prawnych i aplikantów radcowskich, komorników sądowych, asesorów i aplikantów komorniczych, notariuszy, asesorów notarialnych i aplikantów notarialnych.
Jednocześnie, uwzględniając charakter usytuowania w strukturze szeroko pojmowanego wymiaru sprawiedliwości oraz regulacje ustrojowe, w tym normy konstytucyjne i specyfikę zawodową, projekt nie obejmuje swoją regulacją sędziów sądów wojskowych i prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury, prokuratorów IPN, członków izb morskich, sędziów sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, sędziów Trybunału Konstytucyjnego
i Trybunału Stanu, a nadto referendarzy sądowych i asystentów sędziów.
Projekt nie ingeruje w materię związaną z pojęciem przewinienia dyscyplinarnego i jego znamion, rodzajów kar możliwych do wymierzenia za delikty zawodowe, pozostawiając te kwestię dotychczasowym regulacjom odnoszącym się do poszczególnych grup zawodowych.
Kognicji sądu dyscyplinarnego powierza się także inne sprawy przekazane na mocy odrębnych przepisów. Chodzi tu o sprawy niebędące sprawami dyscyplinarnymi, ale poddane w dotychczasowych regulacjach orzecznictwu organów dyscyplinarnych lub decyzjom organów poszczególnych samorządów zawodowych – np. przewidziane w art. 75 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe.
Kierując się przewidywaną potencjalnie ilością spraw dyscyplinarnych, zgodnie
z projektowanymi regulacjami sąd dyscyplinarny pierwszej instancji będzie funkcjonować jako wydział każdego sądu apelacyjnego (art. 4 pkt 1 i art. 5 ust. 1 projektu).
Sądem drugiej instancji będzie Sąd Najwyższy (art. 4 pkt 2 projektu).
Do orzekania w sądzie dyscyplinarnym byliby uprawnieni wszyscy sędziowie danego sądu. Sąd dyscyplinarny orzekałby w składzie trzech sędziów.
Biorąc pod uwagę z jednej strony dotychczasowe doświadczenia sądownictwa dyscyplinarnego wobec sędziów sądów powszechnych opartego na przepisach Kodeksu postępowania karnego, z drugiej zaś konieczność zagwarantowania przejrzystości
i obiektywizmu postępowania, w projekcie ustawy przyjęto następujące reguły wyznaczania składów orzekających sądu dyscyplinarnego:
1. przewodniczącego składu orzekającego - wyznacza się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu orzekających
w sprawach karnych, ułożonej w porządku alfabetycznym;
2. pozostałych członków składu orzekającego - wyznacza się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu, ułożonej w porządku alfabetycznym (art. 7 ust. 1 i 2 projektu).
Projekt ustawy powierza funkcję oskarżyciela przed sądem dyscyplinarnym wyspecjalizowanemu organowi, tworząc instytucję Prokuratora Dyscyplinarnego.
Organ ten będzie realizował swoje zadania przy pomocy zastępców, działających przy poszczególnych sądach dyscyplinarnych.
Projekt gwarantuje Prokuratorowi Dyscyplinarnemu i jego zastępcom,
w zakresie wykonywania swoich zadań, pełną niezależność. Służyć ma temu tryb ich powoływania oraz czytelne kryteria odwoływania (art. 10 ust. 3 i art. 11 projektu).
Jednocześnie funkcji Prokuratora Dyscyplinarnego i jego zastępcy nie będzie można łączyć z pełnieniem innych funkcji w prokuraturze (art. 10 ust. 6 projektu).
Dla usprawnienia prowadzonych postępowań dyscyplinarnych, szczególnie
w przypadku zwiększenia się ich liczby, celem zapewnienia ich szybkości i sprawności przewiduje się, że Prokurator Dyscyplinarny i jego zastępcy będą mogli zlecać wykonywanie niektórych czynności prokuratorom powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, delegowanym przez Prokuratora Generalnego (art. 13 projektu).
Sprawność postępowania wyjaśniającego ma również zapewnić nadzór Prokuratora Dyscyplinarnego nad działalnością zastępców i prokuratorów delegowanych, z możliwością przejęcia do swego prowadzenia każdej sprawy prowadzonej przez zastępcę (art. 14 ust. 1 i 2 projektu).
Dla wzmocnienia odpowiedzialności w zakresie powierzonych zadań, Prokurator Dyscyplinarny będzie przedstawiał Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego oraz Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu coroczną informację ze swej działalności (art. 14 ust. 5 projektu).
Postępowanie dyscyplinarne ma obejmować czynności sprawdzające, postępowanie wyjaśniające i postępowanie przed sądem dyscyplinarnym, co jest konsekwencją subsydiarnego stosowania norm Kodeksu postępowania karnego.
Żądanie wszczęcia postępowania wyjaśniającego przez organy wskazane
w projekcie, jest dla Prokuratora Dyscyplinarnego wiążące. Z uwagi na szczególny charakter podmiotowo - przedmiotowy projektowanej regulacji, obowiązek taki
nie powstaje w sytuacji, gdy występuje o to inny wnioskodawca (przede wszystkim osoba fizyczna). W tych przypadkach Prokurator Dyscyplinarny przeprowadzi czynności sprawdzające, które mogą skutkować wszczęciem postępowania wyjaśniającego.
W przeciwnym wypadku, w braku podstaw do wszczęcia, zawiadomi on o swoim stanowisku, uzasadniając je, osoby zainteresowane(art. 16 ust. 3 projektu). Taki przejaw zasady oportunizmu, ma służyć zapewnieniu realizacji zasady ekonomii procesu i eliminacji zarzutów oczywiście bezzasadnych.
W konsekwencji nie przewiduje się instytucji odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
Prokurator Dyscyplinarny lub jego zastępca będzie mógł zawsze podjąć czynności sprawdzające i wszcząć postępowanie wyjaśniające z urzędu (art. 16 ust. 2 projektu).
Postępowanie wyjaśniające kończy wniesienie do sądu dyscyplinarnego aktu oskarżenia w sprawie dyscyplinarnej lub umorzenie postępowania przez Prokuratora Dyscyplinarnego albo jego zastępcę. Jednakże w przypadku podjęcia decyzji
o umorzeniu postępowania przez zastępcę Prokuratora Dyscyplinarnego, wymaga ona zatwierdzenia przez Prokuratora Dyscyplinarnego (art. 17 ust. 2 Projektu).
Uwzględniając dorobek orzecznictwa i doktryny w sprawach karnych, w art. 17 ust. 4 projektu zezwala się oskarżycielowi na zamieszczenie w akcie oskarżenia wniosku o orzeczenie bez przeprowadzenia rozprawy uzgodnionej z obwinionym kary, jak również – w art. 17 ust. 5 – w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym przewiduje się odpowiednie stosowanie art. 387 Kodeksu postępowania karnego (instytucja dobrowolnego poddania się karze).
W projekcie dąży się do zapewnienia sprawności postępowania przed sądem dyscyplinarnym. Służyć ma temu sposób wyznaczania i przeprowadzania rozprawy dyscyplinarnej (art. 18, art. 25 ust. 2).
Wychodząc naprzeciw powszechnie zgłaszanym postulatom, wprowadza się
- jako zasadę - jawność rozprawy dyscyplinarnej (art. 19 ust. 1 projektu). Stanowi to rozwinięcie gwarancji rzetelnego procesu sądowego, wyrażonej w art. 45
ust. 1 Konstytucji RP, a nadto art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r.
W projekcie, wzorem dotychczasowych regulacji korporacyjnych,
przewiduje się, iż postępowanie dyscyplinarne toczy się mimo utraty w jego toku przez obwinionego prawa do pełnienia służby lub wykonywania zawodu (art. 21 projektu).
Kierując się względami praktycznymi, odstępuje się od odrębnego trybu procesowego w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego lub prokuratora do odpowiedzialności karnej w przypadku, gdy przed sądem dyscyplinarnym okaże się,
że przewinienie dyscyplinarne zawiera jednocześnie znamiona przestępstwa (art. 22 projektu).
Uwzględniając charakter pełnionej służby, w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawie o prokuraturze, wprowadza się jednolity sposób postępowania
i możliwe do podjęcia przez sąd dyscyplinarny środki związane z zarzutem popełnienia przestępstwa przez sędziego, bądź prokuratora (art. 129-130 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 71 ustawy o prokuraturze).
W stosunku do przedstawicieli pozostałych, objętych projektem ustawy zawodów prawniczych, będzie również możliwe zawieszenie w czynnościach zawodowych przez sąd dyscyplinarny w oparciu o przepisy poszczególnych ustaw regulujących wykonywanie danego zawodu.
Projekt, nie definiując pojęcia przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi,
w uwzględnieniu dotychczasowego dorobku orzecznictwa dyscyplinarnego sędziów oraz doktryny prawa karnego, wprowadza instytucję wypadku mniejszej wagi, dając sądowi dyscyplinarnemu możliwość odstąpienia od wymierzenia obwinionemu kary (art. 23 projektu). Takie rozwiązanie, jednolite dla wszystkich zawodów objętych regulacjami ustawy, ma gwarantować wyłącznie sądowy wymiar kary. W konsekwencji dokonano zmian w przepisach odpowiednich ustaw (Rozdział VII projektu).
Powielając rozwiązanie zawarte aktualnie w art. 122 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, nie dopuszcza się możliwości wniesienia kasacji od wyroku sądu dyscyplinarnego drugiej instancji, dając jednocześnie, m.in. Ministrowi Sprawiedliwości, uprawnienie do kontroli prawomocnych rozstrzygnięć pierwszoinstancyjnych w trybie art. 521 k.p.k. (art. 26 ust. 1 – 2 projektu).
Podobnie przewidziana w art. 26 ust. 3 – 5 projektu instytucja wznowienia postępowania, oparta została na sprawdzonym w praktyce rozwiązaniu zawartym w art. 126 ustawy - Prawo o ustrojów sądów powszechnych.
W sprawach nieuregulowanych projekt przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz Rozdziałów I - III Kodeksu karnego (art. 28 projektu). Wprowadzenie tego rozwiązania pozwoli na odpowiednie stosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym unormowań Kodeksu karnego dotyczących zasad odpowiedzialności, form popełnienia czynu oraz reguł wyłączenia odpowiedzialności.
Wykonanie prawomocnych orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych pozostawiono organom samorządów zawodowych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej
(w stosunku do adwokatów i aplikantów adwokackich, radców prawnych i aplikantów radcowskich, komorników sądowych, asesorów i aplikantów komorniczych, notariuszy, asesorów notarialnych i aplikantów notarialnych) i Ministrowi Sprawiedliwości
- Prokuratorowi Generalnemu, a także właściwemu prezesowi sądu apelacyjnego
lub prokuratorowi apelacyjnemu (w stosunku do sędziów i asesorów sądów powszechnych, prokuratorów i asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, sędziów sądów powszechnych i prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w stanie spoczynku) - art. 30 i 31 projektu.
W razie wydania wyroku wymierzającego karę:
1) adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu – wydalenia z adwokatury;
2) radcy prawnemu – pozbawienia prawa do wykonywania zawodu
lub aplikantowi radcowskiemu – wydalenia z aplikacji;
3) notariuszowi – pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, asesorowi notarialnemu– skreślenia z wykazu asesorów notarialnych , aplikantowi notarialnemu skreślenia z listy aplikantów notarialnych;
4) komornikowi sądowemu – wydalenia ze służby komorniczej, asesorowi komorniczemu – skreślenia z wykazu asesorów komorniczych, aplikantowi komorniczemu – skreślenia z listy aplikantów komorniczych,
- sąd dyscyplinarny zawiadomi o tym właściwy organ samorządu zawodowego,
a w przypadku notariuszy i komorników sądowych – także Ministra Sprawiedliwości. Organy te podejmą stosowne czynności celem wykonania orzeczenia (art. 31
ust. 2 projektu).
Wprowadzenie nowego modelu postępowania dyscyplinarnego powoduje konieczność dokonania, oprócz sygnalizowanych wyżej, szeregu innych zmian
w aktach prawnych regulujących pełnienie danej służby lub wykonywanie danego zawodu, zawartych w Rozdziale VII projektu.
Należy tu zwłaszcza wskazać na konieczność stworzenia odrębnego modelu odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury.
Projekt nowelizuje więc, w stosownym zakresie, przepisy ustawy o prokuraturze, w tym jej Rozdział 8 - Przepisy szczególne dotyczące prokuratorów wojskowych
i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury (art. 8 ust. 7b, art. 54 ust. 2b i ust. 3, art. 68, art. 70 ust. 1a, art. 77 ust. 1, art. 83, art. 85, art. 86, art. 86 a, art. 112 ust. 1, art. 113, art. 114 i art. 114a ).
Zaproponowana nowa redakcja przepisów art. 83 ust. 2, ust. 4 pkt 2 i ust. 6 oraz art. 85 ust. 1, 4 i 5 ustawy o prokuraturze, zmierza w kierunku wzmocnienia uprawnień Naczelnego Prokuratora Wojskowego, jako jedynego przełożonego dyscyplinarnego prokuratorów wojskowych, w myśl art. 69 ustawy o prokuraturze.
Naczelny Prokurator Wojskowy uprawniony będzie również do wnoszenia kasacji od orzeczeń wydanych przez Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej w drugiej instancji oraz będzie posiadał uprawnienia do wstrzymania
z urzędu wykonania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.
Nowelizacja art. 112 - 114 ustawy o prokuraturze zakłada, z jednej strony, aktualizację katalogu kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone względem prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury, z drugiej zaś zawiera niezbędne regulacje prawne, analogiczne do obowiązujących w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Wzorem rozwiązań przyjętych w projekcie, w ustawie
o prokuraturze dodaje się art. 114 a, w którym wprowadza się pojęcie przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi, oraz prawo odstąpienia w takiej sytuacji przez
Sąd Dyscyplinarny w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej od wymierzenia kary.
Przewiduje się, że ustawa wejdzie w życie w terminie 6 miesięcy od dnia
jej ogłoszenia.
OCENA SKUTKÓW REGULACJI
1. Podmioty objęte ustawą
Projekt dotyczy postępowania dyscyplinarnego sędziów i asesorów sądów powszechnych, prokuratorów i asesorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, sędziów sądów powszechnych i prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w stanie spoczynku, adwokatów i aplikantów adwokackich, radców prawnych i aplikantów radcowskich, komorników sądowych, asesorów i aplikantów komorniczych, notariuszy, asesorów notarialnych i aplikantów notarialnych. Projekt dotyczy także prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury.
2. Cel wprowadzenia nowelizacji.
Celem proponowanych zmian jest ujednolicenie zasad postępowania dyscyplinarnego wobec osób wykonujących niektóre zawody prawnicze, a także wprowadzenie rozwiązań dających gwarancję, że zachowanie naruszające normy etyki danego zawodu, jako sprzeczne z etyką zawodową, zostanie odpowiednio do stopnia zawinienia napiętnowane, niezależnie od interesu członka danej korporacji zawodowej.
3. Wprowadzenie w życie przedmiotowej nowelizacji nie wpłynie na rynek pracy, konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw oraz na sytuację i rozwój regionalny.
4. Skutki finansowe :
Wejście w życie projektowanych regulacji spowoduje skutki finansowe dla budżetu państwa. Będą one musiały zostać zabezpieczone w budżecie państwa na rok 2007 i lata następne. Skutki te wynikną z konieczności wzmocnienia kadrowego oraz technicznego sądów apelacyjnych, w sposób umożliwiający funkcjonowanie zastępców Prokuratora Dyscyplinarnego oraz sprawne rozpatrywanie spraw dyscyplinarnych,
co w konsekwencji rzutuje na przyjęty termin wejścia w życie ustawy (6 miesięcy od daty ogłoszenia). Trudno jest przy tym właściwie ocenić rzeczywistą ilość spraw, w których będą podjęte czynności dyscyplinarne, gdyż w tym zakresie nie prowadzi się kompleksowej sprawozdawczości, pozwalającej na uzyskanie reprezentatywnych danych. Można zatem jedynie określić ich zakładaną wysokość. Hipotetycznie zakłada się, że docelowo w ciągu roku ilość spraw może sięgnąć około 3 tysięcy.
Biorąc powyższe zastrzeżenia pod uwagę i zasadnicze założenia projektu, należy stwierdzić, iż wejście zakładanych regulacji w życie spowoduje wymienione niżej skutki finansowe dla budżetu państwa w części 15 „Sądy powszechne” oraz w części 37 „Sprawiedliwość”: konieczność zabezpieczenia minimum 90 etatów urzędniczych, 30 etatów orzeczniczych sędziów sądu apelacyjnego oraz 12 etatów prokuratorskich przełoży się na wydatki:
a) w części 15 „Sądy powszechne” na poziomie kwoty 9.657.164 zł;
b) w części 37 „Sprawiedliwość” na poziomie kwoty 2.410.962 zł.
5. Konsultacje.
Projekt zostanie przekazany do zaopiniowania Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Krajowej Radzie Sądownictwa, Sądowi Najwyższemu, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, Stowarzyszeniu Prokuratorów RP, Radzie Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, Naczelnej Radzie Adwokackiej, Krajowej Radzie Radców Prawnych, Krajowej Radzie Notarialnej oraz Krajowej Radzie Komorniczej. Projektowane rozwiązania zostaną udostępnione także za pośrednictwem Internetu na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.
6. Opinia o zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej.
Proponowane zmiany nie są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.