Nie akceptujemy takiej metody pracy nad przepisami w istotny sposób zmieniającymi warunki wykonywania naszego zawodu - mówi Stanisław Rymar

Rz: Przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt nowelizacji ustawy o adwokaturze wprowadza wiele zmian dotyczących organizacji egzaminów na aplikacje, ich przebiegu, uprawnień aplikantów. Dlaczego samorząd adwokacki krytykuje te zmiany?

Stanisław Rymar: Największą wadą tego projektu jest to, że powstał bez współpracy ze środowiskiem, którego dotyczy.

Ale dostaliście go do konsultacji?

Mieliśmy kilka dni na wyrażenie opinii o gotowych już projektach. Wcześniej wiedzieliśmy, że w ministerstwie trwają prace, ale nie byliśmy do nich dopuszczeni. Nie akceptujemy takiej metody pracy nad przepisami w istotny sposób zmieniającymi warunki wykonywania naszego zawodu. W interesie polskiego państwa, rządu, ministra powinno być tworzenie prawa dopracowanego, stabilnego, spójnego z innymi ustawami i całym porządkiem prawnym obowiązującym w Polsce i w Unii Europejskiej.

Czy ten projekt zagraża tym wartościom?

To jest poprawianie prawa o adwokaturze sprzed kilku miesięcy. Tamtą nowelizację, w której chodziło głównie o tzw. poszerzenie dostępu do zawodów prawniczych, przeprowadzono na siłę, ze świadomością, że ma ona kilkadziesiąt braków, które trzeba będzie poprawić. Nie dopracowano np. zasad organizowania aplikacji, nie uregulowano statusu obecnych aplikantów.

Nowelizacja ma naprawić te błędy, powinniście temu przyklasnąć.

Nie wiem, czy tak będzie, ponieważ w czasie, jaki dostaliśmy na konsultacje, nie byliśmy w stanie dokładnie przeanalizować obszernego projektu, który wkracza w niemal całe prawo o adwokaturze. Nie wiem, ile tam jeszcze jest kolejnych błędów legislacyjnych, które wyjdą dopiero w trakcie stosowania ustawy i będą wymagały następnej nowelizacji. Pobieżna lektura projektu nie uwolniła nas też od obaw, czy nie ma w nim jakichś dalszych ograniczeń dla naszego samorządu zawodowego. Dlatego mamy wielki żal do Ministerstwa Sprawiedliwości, że przy opracowywaniu tak ważnych przepisów nie korzysta z naszych opinii, z naszej wiedzy i doświadczenia.

W przyjętej kilka dni temu uchwale Naczelna Rada Adwokacka mówi o zagrożeniu dla samorządności zawodowej. Na czym ono miałoby polegać?

Chodzi o nowy przepis, który zwiększy uprawnienia ministra sprawiedliwości do zaskarżania uchwał samorządu adwokackiego, rozszerzający to prawo także na uchwały rad okręgowych. Decyzje rad okręgowych podlegają nadzorowi rady naczelnej. Uważamy, że obowiązująca teraz forma nadzoru ze strony ministra, pozwalająca na zaskarżanie uchwał Naczelnej Rady Adwokackiej, jest wystarczająca. W poglądzie tym utwierdza nas dotychczasowa praktyka. Od 1982 roku, od kiedy obowiązuje ta ustawa, był tylko jeden przypadek, że minister zaskarżył uchwałę rady naczelnej. Czy to wskazuje na potrzebę roztoczenia nad naszym samorządem jakiegoś szczególnego nadzoru? Naszym zdaniem będzie to przepis martwy, wywołujący tylko w środowisku i wśród naszych klientów poczucie, że coś chyba jest nie w porządku, skoro minister musi adwokatów tak kontrolować. Te zmiany ograniczą niezależność adwokatury, a jest to wartość ważna nie tylko dla nas, ale i dla naszych klientów.

Ze strony rządzących polityków można było ostatnio usłyszeć różne zarzuty wobec środowiska prawników. Gdyby przyjąć, że są one uzasadnione, to zamiar „zaprowadzenia porządku” byłby na miejscu.

No tak, to mogłoby tłumaczyć np. zamiar odebrania nam sądownictwa dyscyplinarnego wobec adwokatów. Trzeba wyraźnie powiedzieć, że nie ma do tego podstaw. Korporacja adwokacka dobrze sobie radzi z eliminowaniem nieetycznych postaw jej członków. Gdyby były z tym kłopoty, to minister sprawiedliwości może też wkraczać ze swoimi uprawnieniami. Ponieważ w praktyce robi to bardzo rzadko, każe nam to oceniać proponowane zmiany jako kolejną próbę ograniczenia naszej samorządności zawodowej. Naszym zdaniem niektórzy politycy próbują kosztem prawników budować swoją popularność. To nie służy ani nam, ani naszym klientom, ani państwu.

Rozmawiał: Krzysztof Sobczak

źródło: Rzeczpospolita, 30.03.2006 r.