Komisja Praw Człowieka NRA wypowiedziała się w bieżących sprawach dotyczących praw i gwarancji obywatelskich

notatka PAPowska:

Działająca przy Naczelnej Radzie Adwokackiej Komisja Praw Człowieka krytycznie odnosi się do zmian prawnych dotyczących postępowań lustracyjnych oraz propozycji przywrócenia kary śmierci.

W przekazanej PAP w środę uchwale komisji, podjętej na posiedzeniu 30 września, komisja „wyraziła zaniepokojenie wobec wystąpień, formułowanych przez niektórych przedstawicieli władzy państwowej, które zmierzają do podważania europejskich standardów ochrony praw człowieka, a także w odniesieniu do aktów ustawodawczych, nierespektujących postanowień Konstytucji oraz umów międzynarodowych, gwarantujących ochronę praw i wolności człowieka”.

W uchwale podkreślono, że „stanowczy protest komisji budzą akty ustawodawcze naruszające podstawowe gwarancje procesowe jednostki, m.in. odnoszące się do postępowań o charakterze lustracyjnym”.

„Nie chodzi o samą zasadę, bo jesteśmy za lustrowaniem, tylko o procedury, które nie dają pełnych gwarancji procesowych” - podkreślił w rozmowie z PAP przewodniczący komisji, adwokat Piotr Sendecki.

Pod koniec lipca Sejm uchwalił zmiany zakładające m.in. likwidację Sądu Lustracyjnego i urzędu Rzecznika Interesu Publicznego, przekazanie lustracji Instytutowi Pamięci Narodowej, rozszerzenie jej na nowe kategorie osób oraz szerszy dostęp do teczek IPN. Wciąż jednak Sejm nie rozstrzygnął senackich poprawek do ustawy.

W ocenie adwokatów zmiany mogą - naruszając lub wyłączając prawo do rzetelnego procesu sądowego - prowadzić, w wyniku licznych skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „do dalszego podważania autorytetu

Polski jako państwa prawnego”.

W ocenie komisji „stanowczego protestu - jako godzące bezpośrednio w fundamenty praw człowieka” - wymagają pojawiające się głosy o potrzebie przywrócenia kary śmierci.

Jak powiedział PAP Sendecki, chodzi m.in. o wypowiedź prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 28 lipca, który w wywiadzie radiowym powiedział, że „był, jest i pozostanie zwolennikiem kary śmierci”. Podsekretarz stanu w jego kancelarii Andrzej Krawczyk podkreślał później, że prezydent nie przedstawiał żadnej inicjatywy w tej sprawie, a premier Jarosław Kaczyński zapewniał, że nie zamierza obecnie składać propozycji w tym zakresie.

Mecenas Sendecki przypomniał, że także minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro wypowiadał się jako zwolennik kary śmierci. W lipcu w jednym z programów telewizyjnych pytany o stanowisko w sprawie wprowadzenia kary śmierci za zabójstwo dzieci na tle seksualnym - z propozycjami takich zmian w kodeksie karnym wystąpiła Liga Polskich Rodzin - Ziobro przyznał, że zawsze był zwolennikiem kary śmierci za najokrutniejsze przestępstwa. Zwrócił jednak uwagę, że w Unii Europejskiej kara śmierci nie jest akceptowana, a Polska jako jej członek podjęła pewne zobowiązania w tej sprawie.

Argument ten podniesiono w uchwale komisji. Przypomniano, że postulat przywrócenia kary śmierci jest sprzeczny z obowiązującą w polskim systemie prawnym Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Protokołem nr 6 do tej Konwencji. Kary śmierci nie wykonuje się w Polsce od 1988 roku, a od 1 września 1998 roku została ona zniesiona przez nowy kodeks karny z 1997 roku i zastąpiona karą dożywotniego więzienia.

„Komisja Praw Człowieka stwierdza, że wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gwarancje - m.in. zakaz stosowania kary śmierci, prawo do rzetelnego procesu - znajdują głębokie uzasadnienie w szerokim spektrum myśli filozoficznej, w tym także w dziele Polaka, uznawanego powszechnie za największy autorytet moralny naszych czasów (papieża Jana Pawła II - PAP) oraz w myśli społecznej Kościoła Katolickiego” - głosi uchwała.

Komisja Praw Człowieka przy NRA, „wskazując na poważne niebezpieczeństwa związane z podważaniem fundamentów ochrony praw człowieka, które mogą wystąpić zarówno w sferze społecznej, politycznej, jak i w kształtowaniu świadomości prawnej i moralnej obywateli, wzywa do zaprzestania takich praktyk”.

źródło: PAP, 4.10.2006

pobierz plik z tekstem uchwały