Minister Ziobro chce dyscyplinować adwokatów

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, aby sądy mogły surowo karać adwokatów za utrudnianie prowadzenia procesów sądowych. Planuje również pozbawienie samorządów prawniczych wpływu na postępowania dyscyplinarne, które mają być przeniesione do sądownictwa powszechnego. Propozycje budzą sprzeciw korporacji

Zbigniew Ziobro planuje zmianę modelu odpowiedzialności dyscyplinarnej poprzez utworzenie jednego, wspólnego dla wszystkich korporacji prawniczych, sądu dyscyplinarnego i włączenie go do struktur sądownictwa powszechnego. Proponuje utworzenie specjalnego wydziału w sądzie apelacyjnym w Warszawie, który rozpatrywałby sprawy dyscyplinarne z całego kraju. W skład sądu weszliby sędziowie delegowani w tym celu z sądów apelacyjnych, a za podstawę procedowania przyjęto by przepisy o postępowaniu dyscyplinarnym zawarte w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Natomiast ściganiem i oskarżaniem w sprawach o przewinienia dyscyplinarne miałby zajmować się prokurator sądu dyscyplinarnego i jego zastępcy w okręgach sądów apelacyjnych, powołani przez prezydenta lub Sejm.

Minister sprawiedliwości uzasadnia konieczność przeprowadzenia takich zmian nieprawidłowościami, jakie miały miejsce w sądach dyscyplinarnych.

– Korporacje zrzeszające tzw. wolne zawody prawnicze udowodniły ponad wszelką wątpliwość, iż nie dorosły do sprawowania obiektywnego, rzetelnego i bezstronnego sądownictwa dyscyplinarnego. Wykorzystują go jako instrument korporacyjnej solidarności służący zagwarantowaniu bezkarności działań i postaw sprzecznych z interesem wymiaru sprawiedliwości i szerzej – z interesem publicznym – mówi Zbigniew Ziobro.

Według ekspertów Ministerstwa Sprawiedliwości, równie ważne jest nadanie kompetencji podmiotom niezwiązanym z daną korporacją do żądania wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego na etapie przedsądowym, a także do wniesienia aktu oskarżenia do sądu dyscyplinarnego bądź popierania aktu oskarżenia wniesionego przez rzecznika dyscyplinarnego. Obecnie minister sprawiedliwości ma prawo żądania wszczęcia postępowania dyscyplinarnego np. w stosunku do adwokatów, nie ma jednak żadnego wpływu na przebieg takiego postępowania.

Nawet 60 tys. zł kary

Propozycje ministra sprawiedliwości idą jednak jeszcze dalej. Adwokatów i radców prawnych mają dyscyplinować kary pieniężne za ich nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie bądź samowolne oddalenie się z niej. W tym celu przygotowano już projekty zmian w kodeksie postępowania cywilnego i w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ministerstwo Sprawiedliwości w uzasadnieniu do projektów argumentuje wprowadzenie zmian tym, że niesubordynacja pełnomocników stron podczas rozprawy jest jedną z przyczyn ogromnych zaległości w sądach i przewlekłości postępowań.

Karę będzie mógł nakładać sąd na wniosek prokuratora. Sąd będzie mógł w takim przypadku wymierzyć im kary w wysokości nawet do 30 tys. zł. Jeszcze surowsza będzie grzywna za obrazę sądu – do 60 tys. zł. Osoby, które opóźniają proces, np. nie przychodząc na rozprawę, będą musiały ponosić dodatkowe koszty, które w związku z ich niestawiennictwem poniósł wymiar sprawiedliwości. Sankcje nie obejmą jednak wszystkich. Nie będą dotyczyły prokuratorów, sędziów i ławników.

Nowe regulacje mają również nakłonić władze korporacyjne do reakcji w przypadku wpłynięcia sądowego zawiadomienia o zachowaniu adwokata. Za lekceważenie takiej informacji dziekan danej izby będzie mógł zostać ukarany grzywną w wysokości również 30 tys. zł.

Pełnomocnik wykluczony

Proponuje się również wprowadzenie środków dyscyplinujących dla tych adwokatów i radców prawnych, którzy zakłócają rozprawę, godząc tym samym w powagę sądu. Przewodniczący mógłby odebrać głos pełnomocnikowi, a nawet mógłby odsunąć go od udziału w rozprawie. W takim przypadku do zadań przewodniczącego będzie należało wyznaczenie nowego obrońcy.

Kolejnym pomysłem jest objęcie obowiązkiem usprawiedliwiania nieobecności w czynnościach procesowych wszystkich uczestników postępowania, z wyjątkiem prokuratora.

Propozycje zostały dobrze przyjęte przez środowisko sędziowskie, według którego sądy nie mają dziś skutecznych instrumentów walki z obstrukcją sądową. Sędziom nie podoba się bezczynność korporacji w takich sprawach.

Korporacje oburzone

Przedstawiciele korporacji są oburzeni.

– Z wielkim ubolewaniem obserwujemy przedstawianie projektów zmian prawa w zakresie samorządu adwokackiego i innych dziedzin, które wydają się powracać do dawnego systemu i dawnych regulacji ustawowych, które zostały zarzucone po roku 1989. Projektów, które przesuwają uwagę z problemów zasadniczych, dręczących wymiar sprawiedliwości, na problemy uboczne – powiedziała Joanna Agacka-Indecka, wiceprezes Naczelnej Rady Adwokackiej.

Jej zdaniem, projekt dotyczący dyscyplinowania adwokatów, wskazujący, że powodem zwłoki w procesach karnych są m.in. działania adwokatów, nie zauważa przyczyn, które leżą u podstaw opóźnień procesów cywilnych i karnych. A wynikają one według pani wiceprezes NRA z braku ogólnie pojętej infrastruktury wymiaru sprawiedliwości i jego niedoinwestowania. Brakuje sal rozpraw, policjantów do konwojowania podejrzanych itd.

– Zrzucanie winy na adwokatów jest tymczasem szukaniem kozła ofiarnego, który nie rozwiąże istoty problemu mówi – mówi Joanna Agacka-Indecka.

źródło: Gazeta Prawna, 8.02.2006