Posłowie przedstawili wczoraj kandydatów do Trybunału Konstytucyjnego na miejsce trzech sędziów, których kadencja upływa na początku listopada. Głosowanie odbędzie się jednak najwcześniej w grudniu
Wczorajszy termin zgłaszania kandydatur na sędziów Trybunału Konstytucyjnego nie miał dla partii politycznych większego znaczenia. Nie istnieją bowiem żadne sankcje prawne, jeśli Sejm nie wybierze nowych sędziów na miesiąc przed upływem kadencji prezesa Marka Safjana, prof. Mariana Zdyba i prof. Teresy Dębowskiej-Romanowskiej.
Głosowanie w grudniu
– Jeśli nie uda nam się zebrać większości sejmowej, nie będziemy głosować nad trzema kandydatami, którzy mieliby zastąpić tych sędziów, których kadencja kończy się w listopadzie – mówi Wojciech Wierzejski, poseł Ligi Polskich Rodzin.
Uchwała Sejmu w sprawie wyboru sędziego Trybunału zapada bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów.
Wierzejski twierdzi, że obecnie koalicjanci skłaniają się ku takiemu rozwiązaniu, by wyborem sędziów TK Sejm zajął się najwcześniej w grudniu. Wtedy to upływają kadencje kolejnych trzech sędziów: wiceprezesa Andrzeja Mączyńskiego, prof. Biruty Lewaszkiewicz-Petrykowskiej i Wiesława Johanna.
– Rozważamy możliwość głosowania nad wszystkimi sześcioma kandydatami w grudniu – potwierdza Wojciech Szarama z Prawa i Sprawiedliwości, przewodniczący Komisji Ustawodawczej – Jesteśmy w trakcie budowania koalicji większościowej, która umożliwi przegłosowanie odpowiednich kandydatów. Może się to przeciągnąć – dodaje.
– Naszego kandydata do TK zgłosimy w drugiej turze – informuje Krzysztof Filipek, poseł Samoobrony. Potwierdza to, że w planach także tej partii jest kolektywne głosowanie nad sześcioma kandydatami na sędziów Trybunału.
Pytany o pojawienie się wczoraj kandydatury posła Polskiego Stronnictwa Ludowego – Józefa Zycha, odpowiada, że kandydatura ta wydaje się realna w kontekście powstawania koalicji PiS – LPR – PSL.
– Sejm może głosować nad kandydatami do TK w dowolnym terminie – potwierdza Katarzyna Sokolewicz-Hirszel, rzecznik Trybunału. – Ani w konstytucji, ani w ustawie o TK nie ma żadnych nieprzekraczalnych terminów – dodaje.
Pełny skład na włosku
– Taką propozycję oceniam jako skandal. Być może partiom rządzącym chodzi o to, by sparaliżować prace Trybunału – ocenia Cezary Grabarczyk, poseł Platformy Obywatelskiej. – Jeśli mówi się o grudniowym terminie głosowania, to oznacza to, że Trybunał od pierwszego grudnia zostanie w dziewięcioosobowym składzie – dodaje Grabarczyk.
Oznacza to, że jest to minimalna ilość sędziów potrzebna do orzekania w pełnym składzie. Artykuł 25 ustawy o Trybunale stanowi, że w sprawach sporów kompetencyjnych pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi organami państwa TK musi orzekać właśnie w pełnym składzie. Wczoraj prezes Marek Safjan stwierdził, że jeden z sędziów przebywa w szpitalu. Trybunał nie będzie mieć zatem możliwości orzekania w sprawie wniosków o niezgodność z konstytucją takich ustaw jak te rozwiązujące WSI, powołujące do życia CBA czy będącą na ukończeniu ustawę wprowadzająca nową lustrację.
Grabarczyk przyznaje, że nie ma sankcji prawnych, jeśli Sejm odłożyłby terminy głosowania. – Jest to jednak złamanie podstawowych zasad kultury politycznej, które nie powinno pozostać bez odpowiedzi – stwierdza poseł PO.
Kiedy będzie prezes?
Podobnie nieostre przepisy dotyczą zasad wyboru Prezesa Trybunału. – Prezydent nie ma określonego terminu, w którym musi dokonać wyboru prezesa Trybunału. To tylko Trybunał musi na trzy miesiące na przedstawienie mu dwóch kandydatur – mówi Katarzyna Sokolewicz-Hirszel.
W dalszym ciągu nie wiadomo, kto i w jakim czasie zastąpi na stanowisku prezesa Marka Safjana, którego kadencja upływa 5 listopada. Trybunał zdecydował, że przedstawionymi prezydentowi kandydatami na prezesa są sędziowie Jerzy Stępień i Marek Mazurkiewicz. Na stanowisko wiceprezesa zaproponowano sędziów Janusza Niemcewicza i Mariana Grzybowskiego. Jak dotąd, mimo upływu czasu Prezydent RP milczy, co rodzi spekulacje.
– Jestem przekonany, że już wkrótce prezydent wskaże prezesa – twierdzi poseł Wojciech Szarama. Z nieoficjalnych rozmów z przedstawicielami Kancelarii Prezydenta wynika, że wskazany na prezesa zostanie sędzia Jerzy Stępień.
Miłosz Marczuk
źródło: Gazeta Prawna, 6.10.2006