Jakich zmian w prawie chce PO?

Wiadomo już, które projekty ustaw poprzedniego rządu będą uznane za priorytetowe i poddane pod głosowanie w pierwszej kolejności. Jak wynika z naszej analizy, PO nie chce się ograniczyć do wprowadzenia nowych regulacji czy zmiany dotychczasowych. Chce też zmian w samym procesie stanowienia prawa. Zapowiada usprawnienie organizacji władzy ustawodawczej i uproszczenie systemu prawnego. Sposób na to widzi m.in. w odpartyjnieniu Senatu, tak aby mógł on pełnić w procesie legislacyjnym rolę stabilizującą i korygującą. PO zamierza także dokonać przeglądu systemu prawnego, aby w konsekwencji mniej było aktów wykonawczych do ustaw. Dzięki temu ma wzrosnąć rola prawa miejscowego stanowionego przez sejmiki województw i samorząd lokalny. Jest to także założenie programu decentralizacji, który PO chce przeprowadzić na podstawie nowej umowy społecznej rządu z samorządami. Główne założenia programowe PO to liczne ułatwienia administracyjne dla podatników w tym głośny już podatek liniowy, czy wprowadzenie grup VAT-owskich umożliwiających wspólne rozliczenie kilku powiązanych ze sobą podmiotów. To też radykalne zmiany na rynku pracy, w tym emerytury pomostowe czy dłuższe, 22-tygodniowe urlopy macierzyńskie. Zmiany szykują się również w przepisach antykorupcyjnych oraz tych dotyczących wymiaru sprawiedliwości.

Tomasz Michalik, doradca podatkowy w spółce MDDP:

Propozycje Platformy są realistyczna i mogą wejść w życie w ciągu najbliższych czterech lat. Abstrahując od kosztów budżetowych, najłatwiej byłoby wprowadzić 15-proc. podatek liniowy i dla osób fizycznych, i dla przedsiębiorców. Jeśli chodzi o z rezygnację z opodatkowania odsetek, to wydaje się to niemożliwe bez takiego samego potraktowania sprzedaży udziałów, co nie znalazło się na razie w programie PO. Niezbędna jest też korekta propozycji dotyczącej kosztów firm. Powinny one pomniejszać przychód już w chwili zarachowania wydatków, a nie ich poniesienia. Jeśli chodzi o VAT, to można opracować nowy projekt zmian albo wykorzystać ten, nad którym MF i posłowie pracowali od dwóch lat, dodając instytucje korzystne dla podatników, przeważnie zresztą występujące w innych nowych państwach UE.

Andrzej Michałowski, członek prezydium NRA:

Nominacja sędziowska jako ukoronowanie kariery prawniczej to od lat postulat wszystkich rozsądnych prawników.

Uważam jednak, że nie mogą o tym decydować predyspozycje, ponieważ te może mieć nawet 25-letni absolwent prawa.

Najważniejsze powinny być dotychczasowe osiągnięcia zawodowe, wieloletnie doświadczenie. Jeżeli natomiast chodzi o procedurę cywilną, a zwłaszcza gospodarczą, to ich formalizacja zaszła tak daleko, że o tego rodzaju uproszczeniach nie może być już mowy. Przeciwnie, właśnie wszelkie rozluźnienia usprawnią rozpatrywanie spraw. Nie obędzie się też bez dodatkowych nakładów na sądy i ich kadry, gdyż to niedostatek finansów jest nieraz największą barierą.

prof. Jerzy Wratny, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych:

Pomysł, by część relacji i stosunków między pracodawcą a załogami regulowały porozumienia, a nie ustawa, wydaje się ciekawy i kierunkowo słuszny. Jednak w praktyce będzie bardzo trudny do zrealizowania. Trudno wskazać obszary, które można by w ten sposób uregulować. Obecnie w kodeksie pracy jest możliwość określenia w układzie zbiorowym pracy (lub regulaminie) wyższej niż określona w kodeksie pracy liczby godzin nadliczbowych. W praktyce taka praca przestaje być zjawiskiem nadzwyczajnym. Pozostawienie zbyt dużej swobody regulowania w układzie zbiorowym wzajemnych relacji pracodawcy z załogą może zmienić charakter zakładowego prawa pracy, które obecnie zwiększa uprawnienia pracownicze w stosunku do rozwiązań ustawowych.

prof. Zbigniew Ćwiąkalski, Uniwersytet Jagielloński:

Kierunek zmian jest niewątpliwie słuszny. Oby tylko udało się je wprowadzić. O rozdziale funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego mówi się od dawna. Uważam, że to jedyna właściwa droga do prokuratury naprawdę niezależnej od władzy politycznej. Dziś to właśnie ona jest najbardziej zdominowana przez władzę. Minister sprawiedliwości mógłby się wtedy skupić na zarządzaniu sądami.W sprawach korupcyjnych zaś od dawna trzeba było się skoncentrować na usuwaniu przyczyn patologii, a nie na spektakularnych akcjach. Wiele jest jeszcze do zrobienia.

Mariola Berdys, dyrektor fundacji Wszechnica Budowlana:

Pomysł, że wystarczy zgłoszenie i już można zacząć budowę domu jednorodzinnego, to rozwiązanie czysto propagandowe. W praktyce starostowie nadal żądaliby pozwolenia – co zresztą usprawiedliwiałyby inne przepisy prawa budowlanego. To prawda, że biurokracji jest za dużo. Trzeba więc dążyć do tego, by zwiększyć listę robót budowlanych i obiektów realizowanych na zgłoszenie, a nie na pozwolenie. Warto też ograniczyć liczbę dokumentów wymaganych przy załatwianiu formalności budowlanych.

Podatki/ustawa o VAT

- utrzymanie zróżnicowanych stawek VAT, tj.: podstawowej 22 proc. oraz obniżonych – 7,3 i 0 proc.,

- wydłużenie okresu odliczenia z dzisiejszych maksymalnie dwóch miesięcy do sześciu, a nawet 12 miesięcy,

- odliczanie VAT od importu przez deklarację.

Ustawa o PIT i CIT

- zastąpienie dzisiejszych ustaw – o PIT i CIT – ustawami: o podatku od dochodów osobistych oraz o opodatkowaniu przedsiębiorstw,

- stawka liniowa wynosząca 15 proc. (wiązałoby się to z rezygnacją ze wspólnego opodatkowania małżonków i rodziców samotnie wychowujących dzieci),

- koszty uzyskania przychodu miałyby natomiast być wyższe (choć nie wiadomo jeszcze o ile) i przysługiwać osobno podatnikom i osobno znajdującym się na ich utrzymaniu dzieciom.

Wymiar sprawiedliwości

Prawo o ustroju sądów powszechnych

- stanowisko sędziego powinno być ukoronowaniem kariery prawniczej,

- dostęp do zawodu sędziowskiego dla doświadczonych prawników różnych profesji (adwokatów, radców, prokuratorów),

- sędziowie powinni być wyłaniani przez specjalne komisje, które oceniałyby predyspozycje i, co najważniejsze, charakter kandydatów (przed prezydencką nominacją).

Ustawa o prokuraturze

- zmiana struktury organizacyjnej i terytorialnej prokuratury; organem nadzorującym i stosującym areszt tymczasowy w samodzielnie prowadzonym śledztwie może być w polskich warunkach tylko niezawisły sędzia.

Prawo pracy/Kodeks pracy

- wprowadzenie przepisów pozwalających na skuteczne wypowiadanie układów zbiorowych pracy,

- wydłużenie do 12 miesięcy okresu rozliczania czasu pracy.

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS

- wydłużenie wieku emerytalnego do 67 lat,

- reforma Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zmniejszenie z 7 do 3 proc. składki rentowej dla osób wchodzących na rynek pracy.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

- zwiększanie dostępności doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy,

- promowanie wśród pracodawców utrzymywania zatrudnienia osób powyżej 45. roku życia z jednoczesnym prowadzeniem dla tych pracowników doradztwa zawodowego i systemu przekwalifikowań,

- wykreślanie z rejestru bezrobotnych osób nie poszukujących pracy,

- adresowanie polityki rynku pracy nie tylko do bezrobotnych.

Prawo karne i cywilne

Przepisy antykorupcyjne

- integracja służby skarbowej i finansowej w jednej policji,

- wprowadzenie elektronicznego obiegu dokumentów w administracji oraz przetarg elektroniczny, co ma ograniczyć uznaniowość komisji i ukrócić tzw. ustawianie przetargów.

Ustawa o Policji

- jasna ustawowa definicja czynności operacyjno-rozpoznawczych, która umożliwi kontrolę stosowania tajnych metod policyjnych w inwigilacji życia publicznego.

Kodeks Postępowania Cywilnego

- promocja sądów polubownych,

- wzmocnienie sądów gospodarczych,

- uproszczona procedura cywilna, np. przez wprowadzenie procedury ustnej, zmniejszenie liczby powiadomień, łagodniejsze rygory przy przedstawianiu dowodów. W sprawach gospodarczych i pracowniczych rozważa się wprowadzenie przedprocesowej oceny pozwu i odrzucenia pozwu bezpodstawnego.

Prawo gospodarcze/nieruchomości

- zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu oraz prawie budowlanym. Zmniejszenie liczby wydawanych decyzji administracyjnych. PO chce wykorzystać pomysł poprzedników, żeby wyeliminować pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego. Chce także zlikwidować warunki zabudowy.∑ kredyt na pierwsze mieszkanie dla młodych ludzi. Takim osobom państwo mogłoby udzielać gwarancji, w zamian za to banki komercyjne zrezygnowałyby z wymogu wkładu własnego,

Obrót gospodarczy

- nowelizacja ustawy o dostępie do informacji gospodarczych. Znaczne więcej firm mogłoby wpisywać swoich dłużników do tych rejestrów,

- zmiana przepisów o upadłości konsumenckiej. Przewiduje, że szansę na ogłoszenie upadłości mieliby – w szczególnych przypadkach losowych – tylko ci, których zadłużenie przekracza limit ok. 12 tys. zł,

- pakiet ułatwień dla przedsiębiorców, m.in. związanych z zakładaniem firmy.

źródło: Rzeczpospolita, 24.10.2007