Projekt nowelizacji k.k. nadmiernie represyjny

Prawnicy przestrzegają, że realizacja projektu, przewidującego zwiększenie liczby orzekanych kar bezwzględnego pozbawienia wolności nawet za drobne przestępstwa, pociągnie za sobą znaczne koszty społeczne i finansowe. 

Proponowany przez rząd projekt zmian prawa karnego jest zbyt restrykcyjny i nie ma żadnego merytorycznego uzasadnienia - uważają prawnicy, uczestniczący w środę w Krakowie w konferencji poświęconej „Dziesięcioleciu polskiej kodyfikacji karnej”.

W trakcie spotkania zebrani w auli PAU prawnicy podpisali uchwałę, w której krytykują rządowy projekt zmian prawa karnego, jaki ma zostać przedstawiony w Sejmie RP, a mający - w ich ocenie - na celu radykalne zaostrzenie odpowiedzialności karnej.

Według prof. Andrzeja Zolla, przedstawiony w kwietniu rządowy projekt nowelizacji kodeksu „jest kolejną wersją zawetowanej ustawy z 2001 roku i stanowi nową kodyfikację, ze względów pragmatycznych przedstawioną w formie nowelizacji obowiązującego kodeksu”. 

„Zwracam uwagę, że premier wprost powiedział, że chodzi o ominięcie trudności proceduralnych związanych z uchwaleniem nowego kodeksu. Te trudności mają swoje uzasadnienie i jeżeli się je omija, stanowi to świadome naruszenie i lekceważenie porządku prawnego” - podkreślił prof. Zoll.

Według prof. Zolla, propozycje złożone przez rząd „w wielu punktach stanowią bezpośrednie nawiązanie do kodeksu z roku 1969, uznanego za charakterystyczny dla państwa totalitarnego - z tym jednak, że projekt przewiduje znacznie surowszą represję niż w czasach komunistycznego zniewolenia”.

„Śmiem twierdzić, że proponowane zmiany mają czysto populistyczny charakter i że ich autorzy nie interesują się nawet specjalnie wcieleniem tych zmian w życie” - stwierdził. Jako przykład podał nadmierne zagęszczenie panujące w zakładach karnych. „Czy w tych warunkach postulowanie takich zmian może być uznane za odpowiedzialne. Pozostawiam to bez odpowiedzi” - powiedział prof. Zoll. Jak podkreślił, omówienie propozycji rządowych wymaga odrębnej konferencji, której pilne zwołanie uważa za wręcz niezwykle ważną.

Także prof. Stanisław Waltoś, krytykując nieuzasadnione wprowadzenie do kodeksu postępowania karnego elementu dawnej procedury PRL, jakim - według niego - jest tzw. tryb przyspieszony, stwierdził, iż „Polska stała się terenem, na którym przeprowadza się zmiany w interesie partii rządzącej, nie ukrywającej ciągot totalitarnych”.

„Wszystko to, co zostało powiedziane, chyba jednoznacznie świadczy, że niestety procedura karna staje się jednym z elementów autorytarnego uprawiania władzy, a uprawiany od kilku lat populizm penalny stał się taktyką oddziaływania na społeczeństwo, stosowaną przez tych, którzy wprawdzie zdobyli władzę, ale którzy to czynią, aby nie mieć żadnych problemów z utrzymaniem władzy i dalszym rozszerzaniem jej zakresu” - stwierdził prof. Waltoś.

Uczestnicy konferencji, w której uczestniczyli prawnicy z całej Polski, podpisali uchwałę w sprawie rządowego projektu nowelizacji kodeksu karnego. Stwierdzają w niej, iż „w sytuacji, gdy od kilku lat systematycznie spada w Polsce liczba popełnianych przestępstw i wzrasta poczucie bezpieczeństwa obywateli, brak jest jakichkolwiek racjonalnych argumentów przemawiających za potrzebą tak znacznego zwiększenia stopnia represyjności polskiego prawa karnego, odbiegającego od międzynarodowych standardów”.

Prawnicy przestrzegają, że realizacja projektu, przewidującego zwiększenie liczby orzekanych kar bezwzględnego pozbawienia wolności nawet za drobne przestępstwa, pociągnie za sobą znaczne koszty społeczne i finansowe.

Ich zdaniem, projekt przygotowany został bez jakiejkolwiek konsultacji, czy choćby dyskusji ze środowiskami polskiej nauki prawa karnego. „Do ignorowania głosu tych środowisk jesteśmy już przyzwyczajeni, nie zwalania nas to jednak z obowiązku zaalarmowania opinii społecznej o negatywnych konsekwencjach proponowanych zmian, zwłaszcza w obliczu planowanego szczególnego trybu prac nad projektem rządowym, z pominięciem właściwej komisji sejmowej powołanej do zmian w kodyfikacjach, co może skutkować ograniczeniem merytorycznej debaty nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami” - stwierdzili w uchwale uczestnicy konferencji.

Jak poinformował inicjator podpisania uchwały, prezes Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego prof. Teodor Szymanowski z Uniwersytetu Warszawskiego, uchwała zostanie przekazana m.in. do Marszałka Sejmu, podobnie jak przeprowadzona przez prawników analiza projektu.

Na konferencji, mimo zaproszenia, nie zjawił się minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Jak stwierdził prowadzący obrady prof. Piotr Hofmański, został on „prawidłowo zawiadomiony, przeszkód do procedowania nie ma”. Organizatorami dwudniowej konferencji był Uniwersytet Jagielloński i Polska Akademia Umiejętności.

Projektowana nowelizacja kodeksu przewiduje m.in. zaostrzenie kar za najgroźniejsze przestępstwa, a także za rozszerzenie odpowiedzialności karnej wobec osób, które ukończyły 15., a nie ukończyły 17. roku życia. Zmiany dotyczą także m.in. rozszerzenia prawa do tzw. obrony koniecznej. 

źródło: PAP, 6.06.2007