Uposażenia niegodne sędziowskiego urzędu
Sędziowie chcą zarabiać więcej. Krajowa Rada Sądownictwa apeluje o zmianę zasad ich wynagradzania
Jednym słowem, Rada uważa, że sędziowie mają zbyt niskie pensje. Sprawdziliśmy, o jakich kwotach mowa. Otóż sędzia sądu rejonowego zarabia dziś brutto 4817 zł; sądu okręgowego – 5693 zł, a sądu apelacyjnego – 6715 zł. W specjalnej uchwale KRS powołuje się na konstytucję, a konkretnie na jej art. 178 ust. 2. Każe on zapewnić sędziom warunki pracy i wynagrodzenia odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
– Umiejscowienie tego przepisu wśród przepisów ustrojowych oraz jego kategoryczna wymowa: „sędziom zapewnia się”, wskazuje, że jego adresatem są organy państwa powołane do kształtowania systemu wynagrodzeń sędziowskich – napisano w oficjalnym wystąpieniu. Sędziowie idą jeszcze dalej i uważają, że „odpowiedniość” ich wynagrodzenia ma aspekt nie tylko ilościowy, wyrażony w określonych kwotach, ale i jakościowy.
Ten drugi, ich zdaniem, powinien się wyrażać w rozwiązaniach podkreślających szacunek dla urzędu, stabilizację jego sprawowania i niezawisłość sędziowską. Krajowa Rada Sądownictwa jest zdania, że doszło do niepokojącego zachwiania proporcji między rzeczywistym wynagrodzeniem sędziów a stale rosnącym zakresem ich obowiązków i godnością sprawowanego urzędu. Sędziowie twierdzą też, że ich uposażenie powinno znacząco przekraczać realne średnie wynagrodzenie w kraju. Co więcej, powinno rosnąć proporcjonalnie do wzrostu zarobków innych grup zawodowych. Kolejny rok bez podwyższenia wynagrodzeń sędziów pozbawia ich satysfakcji z pełnienia odpowiedzialnej służby państwowej. W efekcie coraz częściej odchodzą z zawodu. Najczęściej, jak pokazują statystyki, ubywa sędziów z sądów rejonowych. Krajowa Rada Sądownictwa po raz kolejny apeluje zatem do organów państwa odpowiedzialnych za kształtowanie systemu wynagrodzeń sędziowskich o takie ich stanowienie, by rzeczywiście odpowiadały normie konstytucyjnej. Ma to podstawowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości jako znaczącego filaru demokratycznego państwa prawa – uważa Rada. Ministerstwo Sprawiedliwości na razie milczy na temat podwyżek.
Agata Łukaszewicz
źródło: Rzeczpospolita, 23.10.2007
Sędziowie domagają się podwyżek wynagrodzeń
Krajowa Rada Sądownictwa wystąpiła do prezydenta o zmianę zasad wynagradzania sędziów.
Sędziowie nie otrzymują zapłaty za pełnienie dyżurów w sądach 24-godzinnych.
Asesorzy rezygnują z zawodu sędziego i odchodzą do wolnych zawodów prawniczych
Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę w sprawie wystąpienia do Prezydenta RP o zmianę rozporządzenia w sprawie wynagrodzeń sędziów. Ustosunkowała się w niej do zbyt niskich wynagrodzeń sędziów. Jak na razie uchwała nie wywołała żadnych skutków.
Dyżury za darmo
Pierwszy problem poruszony w uchwale dotyczy pełnienia dyżurów w sądach 24-godzinnych. Sędziowie nie otrzymują za nie dodatkowych wynagrodzeń. Według Rady sędziowie powinni mieć możliwość otrzymywania za takie dodatkowe obowiązki odrębnego wynagrodzenia z tytułu pracy ponad normę czasu pracy. Na gruncie obowiązującego prawa takie rozwiązanie jest niemożliwe. W rezultacie sędziowie obciążani są dodatkowymi zadaniami, za które im się nie płaci. Wpływa to na sędziów negatywnie i pogłębia poczucie braku satysfakcji. Zaczynają zastanawiać się nad odejściem z zawodu - podkreśla KRS.
- Sędziowie uważają, że w związku z wykonywaniem obowiązków orzeczniczych w trybie przyśpieszonym rzeczywisty czas ich pracy przekracza normy obowiązujące w kodeksie pracy. Skutkiem jest składanie przez nich pozwów do sądów pracy o zapłatę z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych - informuje sędzia Wojciech Małek, rzecznik Sądu Okręgowego w Warszawie.
Aplikanci i asesorzy odchodzą
Brak realnych podwyżek dla sędziów powoduje, iż młodzi ludzie zniechęcają się do wykonywania tej pracy. Coraz częściej wybierają inne zawody prawnicze, takie jak notariusz, radca prawny czy adwokat. Zawody te dają bowiem szansę na godziwe zarobki.
- Problem wynagrodzeń dotyczy głównie młodych sędziów, dopiero rozpoczynających drogę zawodową - tłumaczy sędzia Stanisław Dąbrowski, przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa.
- Są to ludzie w wieku trzydziestu kilku lat, czyli w wieku, w którym zakłada się rodzinę. I to właśnie ta grupa sędziów jest najbardziej poszkodowana pod względem wysokości wynagrodzenia - dodaje.
Odchodzą ci najlepsi, albowiem tylko oni poradzą sobie na wolnym rynku. Spowoduje to, że w zawodzie sędziego pozostaną jednostki najsłabsze, co obniży jakość orzecznictwa w Polsce.
- Gospodarka w Polsce rozwija się dynamicznie, a wynagrodzenia na wolnym rynku idą w górę. Wynagrodzenia sędziów natomiast, które są ustalane w sposób sztuczny, utrzymują się na niskim, stałym poziomie. Powoduje to, iż młodzi ludzie, aplikanci i asesorzy zaczynają odchodzić do innych zawodów prawniczych - mówi sędzia Waldemar Żurek, rzecznik Stowarzyszenia Sędziów Polskich.
Nierzadko asesor rezygnuje tuż przed samą nominacją na sędziego, dodaje.
Bez dodatkowych zarobków
Ostatnio nawet Bank Światowy zwrócił uwagę na zbyt niskie uposażenia sędziów w Polsce. Problem wynagrodzeń mógłby zostać rozwiązany w prosty sposób. Można na przykład powiązać zarobki sędziów z przeciętną płacą w gospodarce. Obecnie waloryzuje się je jedynie przy pomocy sztucznie ustalanej kwoty bazowej. W poprzednich latach wzrost wynagrodzeń sędziów wynosił średnio 40-50 zł w skali jednego roku.
Przy ocenie wysokości sędziowskich dochodów trzeba także wziąć pod uwagę fakt, iż sędziowie ustawowo są pozbawieni możliwości dodatkowych zarobków. Jedyny wyjątek to praca dydaktyczna.
- Sędziowie rzadko mogą sobie na taką pracę pozwolić. Nie mają bowiem na to czasu. Obciążenie sędziów pracą orzeczniczą wciąż wzrasta - podnosi sędzia Żurek.
100 sędziów, asesorów i referendarzy odeszło ze służby w 2006 roku
4,5 tys. złotych wynosi przeciętne wynagrodzenie sędziego
40-50 złotych wyniósł średni wzrost wynagrodzenia sędziego w skali jednego roku
MAŁGORZATA OSTRZYŻEK
źródło: Gazeta Prawna, 7.09.2007